Ψυχολογικά, είναι πολύ δύσκολο να προετοιμάζεται κανείς μόνος του για ν' αποκτήσει τη γνώση των απορρήτων. Γι' αυτό το λόγο, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ίδρυσαν τις πρώτες μυστηριακές σχολές. Για να γίνει κανείς δεκτός σ' αυτές τις σχολές, έπρεπε να κριθεί άξιος της σοφίας που οι Διδάσκαλοι θεωρούσαν ιερή και έβαζαν πάνω από κάθε τι.
Εκείνοι που αποδείκνυαν την αξία τους, εκπαιδεύονταν σ' αυτή τη σοφία και μυούνταν στα μυστήρια. Η λέξη «μυστήριο» δεν είχε στους αρχαίους χρόνους την ίδια σημασία με αυτήν που έχει στις ημέρες μας. Δεν υπονοούσε τίποτε «παράξενο», «μαγικό» ή «φοβερό». Αφορούσε εκείνη την εσωτερική γνώση που αποκαλυπτόταν μονάχα μέσω των μυήσεων.
Στην αρχαία Ρώμη, τα μυστήρια αποκαλούνταν initia και οι μυούμενοι mystae. Η λατινική λέξη initiare σημαίνει εμπνέω και η λέξη initium έναρξη ή εκπαίδευση. Η σχέση αυτών των δύο λέξεων αποκαλύπτει ξεκάθαρα τον σκοπό των μυστικιστικών μυήσεων που δίδονταν στις μυστηριακές σχολές. Ο μυούμενος βίωνε μία εμπνευστική εμπειρία που τον εντυπωσίαζε συγκινησιακά και ψυχικά, προσφέροντας του ταυτόχρονα και καινούργια γνώση.
Οι αιγυπτιακές μυήσεις είχαν μορφή τελετουργικού δράματος που θυμίζει τα μυστήρια των παθών κάποιων θρησκειών. Αποσκοπούσαν στη συνειδητοποίηση των μεγάλων αληθειών της ζωής, με βάση τη θεατρική παράσταση που περιείχε πολυάριθμες αλληγορίες. Εκείνοι που υποδύονταν τους διάφορους ρόλους, γνώριζαν πως κάποιες πράξεις, λέξεις ή αντικείμενα αφύπνιζαν ή διευκόλυναν την κατανόηση νόμων κι αρχών απρόσιτων από την ανθρώπινη λογική. Τα μαθήματα που παρουσιάζονταν με αυτή την μορφή, άγγιζαν βαθύτερα την συνείδηση από οποιαδήποτε καθαρά διανοητική ομιλία.
Συνοψίζοντας τους σκοπούς των μυστηριακών μυήσεων, έτσι όπως γίνονταν στην Αίγυπτο κι αργότερα στην Ελλάδα, μπορούμε να πούμε πως επεδίωκαν τα εξής: α) να οδηγήσουν τον μυούμενο σε βαθύτερη ενδοσκόπηση, β) να καλλιεργήσουν και να ικανοποιήσουν την αναζήτηση της Γνώσεως , γ) ν' αναλάβει ο μυούμενος την υποχρέωση να τελειοποιηθεί και να υποσχεθεί στον εαυτό του και στους άλλους πως δεν θα


Το Τεκτονικό Διασκεπτήριο και οι συμβολισμοί του
Πριν αναλύσουμε το θέμα μας, καλό θα ήταν να κάνουμε μια διάκριση μεταξύ των όρων Ψυχή και Πνεύμα. Σύμφωνα με τις πνευματικές παραδόσεις, που έχουν ως στόχο να επιταχύνουν την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους και του ανθρώπινου πνεύματος, ο άνθρωπος είναι μια οντότητα η οποία συνίσταται από τρεις βασικές υποστάσεις.
Πολλοί πραγματικά μεγάλοι σοφοί και ποιητές, προφήτες και στοχαστές εξαίρουν την πολυτιμότητα και την δύναμη της αλήθειας. «Βασίλισσα» την ονόμαζε ο Πίνδαρος, αλλά και «Πηγή μεγάλης αρετής». «Μέγιστο αγαθό» την έλεγε ο Πλάτων και «Αλήθεια πάντων αγαθών ηγείται» «Ελευθερώτρια» θα την αποκαλέσει ο Χριστός «Και γνώσεσθαι την αλήθειαν και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς» και πάμπολλα άλλα από πλήθος σοφών. 