Σχετικά με τον συμβολισμό της Σβάστικας

 

Άσχετα από το τι πιστεύουν οι περισσότεροι σήμερα, η σβάστικα δεν είναι το αντιπροσωπευτικό έμβλημα της ακροδεξιάς, αλλά ένα παγκόσμιο σύμβολο, παλιό όσο σχεδόν και ο χρόνος.
Τα πρώτα δείγματα σβάστικας εμφανίζονται πριν από 7.000 χρόνια, χαραγμένα πάνω σε αγγεία που βρέθηκαν στη Βοημία. Στις μακρινές αυτές εποχές κυριαρχούν τα γεωμετρικά και τα σπειροειδή σχέδια, που μαζί με τη σβάστικα αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου συμπλέγματος συμβόλων, που όλα σχετίζονται με την έννοια της ροής στη ζωή, το χρόνο και τον ήλιο.
Ο ηλιακός χαρακτήρας της σβάστικας γίνεται εμφανής από τη σύνδεση του συμβόλου με τον τροχό, που ήταν κατεξοχήν ηλιακό σημάδι. Ταυτόχρονα, όμως, η αίσθηση της κίνησης που προσδίδει η σβάστικα σχετίζεται με την αίσθηση πως ο Ήλιος κινείται και μαζί με αυτόν η ζωή στη Γη μας.
Κατά συνέπεια, οι τέσσερις άκρες του συμβόλου δηλώνουν αυτήν ακριβώς τη συνεχή αλλαγή των πραγμάτων, η οποία ακολουθεί την ανώτερη κοσμική κίνηση, όπως επίσης και την ευεργετική δύναμη του Κέντρου.
Επομένως, το μυστικό της σβάστικας βρίσκεται στο σημείο αυτό, στο Κέντρο γύρω από το οποίο κινούνται όλες οι άκρες! Το ακίνητο αυτό σημείο (που ο Ludwig Muller θα το αποκαλέσει Υπέρτατο Θεό) αποτελεί την πηγή κάθε δύναμης, προσφέροντας έτσι στο σύμβολο τον ευεργετικό του ρόλο ως «εικόνα της δημιουργικής κοσμικής ενέργειας, η οποία εκφράζεται από τον Ήλιο, που είναι η φυσική πηγή της κάθε γονιμότητας,» όπως χαρακτηριστικά θα γράψει ο Jean-Christophe Mathelin.
Μέσα, λοιπόν, από αυτό το πρίσμα αντίληψης, η τόσο δυναμική αλλά και ευεργετική σημασία της σβάστικας θα κυριαρχήσει σε κάθε πολιτισμό, από τη μακρινή Ασία έως και την Ελλάδα… όπου η σβάστικα ή, πιο σωστά, τογαμμάδιο (από τα τέσσερα Γ που σχηματίζονται), που λεγόταν και τετρασκέλιο, ήταν συνήθης διάκοσμος σε ιερά και αγγεία, καθώς αποτελούσε αντιπροσωπευτικό γνώρισμα του ουράνιου Δία, του θεού Ήλιου, αλλά και της Ήρας, της Δήμητρας και της Άρτεμης, δηλώνοντας σε κάθε περίπτωση τη σημασία της αναπαραγωγικής δύναμης…

Γιώργος Ιωαννίδης

http://www.apophenia.gr/

Όταν κοιτάς τη φύση, κοιτάς τον εαυτό σου...

 

Δεν είναι να απορεί κανείς γιατί φοβόμαστε τη ζωή και το θάνατο. Έχουμε αποξενωθεί από την πραγματική μας φύση. Πρέπει να επιστρέψουμε σε μια πιο υγιή οπτική της ζωής μας, σ' αυτό που πραγματικά είμαστε. Αντί να νομίζουμε ότι είμαστε ξεχωριστές προσωπικότητες, να αντιληφθούμε ότι είμαστε οργανισμοί που λειτουργούν εντός του περιβάλλοντος, μαζί με το περιβάλλον.

Αυτή η συνειδητοποίηση όμως δεν μπορεί να συμβεί μέσα σε μία νύχτα. Είναι σαν να μας ζητάει κάποιος να αφήσουμε το Εγώ μας. Και αυτό είναι ό,τι πιο δύσκολο μπορούμε να επιχειρήσουμε. Αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι δύσκολο, γιατί το Εγώ δεν υπάρχει. Αν βέβαια προσπαθήσει κάποιος να απαλλαγεί από το Εγώ του χρησιμοποιώντας το Εγώ του, τότε δεν πρόκειται να τα καταφέρει ποτέ.
Και αυτή είναι η ουσία. Δεν μπορείς να μεταμορφώσεις τον εαυτό σου. Δεν μπορείς να μάθεις να αγαπάς. Δεν μπορείς να σταματήσεις να είσαι εγωιστής. Κι όμως, είναι απολύτως αναγκαίο να γίνουν αυτές οι αλλαγές. Είναι απολύτως αναγκαίο να ξεχάσουμε τους εαυτούς μας, αλλά κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει. Τουλάχιστον δεν μπορεί να γίνει με το να κάνουμε κάτι, ή ενεργώντας με έναν συγκεκριμένο τρόπο, ούτε καν χρησιμοποιώντας τη βούλησή μας. Ο λόγος που δεν μπορούμε να το καταφέρουμε αυτό είναι γιατί ουσιαστικά δεν υπάρχουμε ως ξεχωριστά άτομα, ως προσωπικότητες. Έχουμε μεν αυτή την εντύπωση, αλλά πρόκειται για μια ψευδαίσθηση.

Τι κάνεις λοιπόν όταν συνειδητοποιήσεις ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα και ότι έχεις φτάσει σε αδιέξοδο; Γιατί, κατά τη γνώμη μου, το ανθρώπινο είδος έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Τι μένει να κάνουμε λοιπόν; Να αυτοκτονήσουμε; Όχι. Όταν δεν σου μένει τίποτα άλλο να κάνεις, απλά κάθεσαι και παρατηρείς. Και τι βλέπεις; Βλέπεις αυτά που συμβαίνουν από μόνα τους. Την αναπνοή σου, τον αέρα που φυσάει, τα δέντρα που κουνιούνται, το αίμα που κυκλοφορεί μέσα σου, το νευρικό

Η σοφία, ο ήλιος του μεσονυκτίου, και η γλαύκα της Θεάς Αθηνάς

 

 

«H γλαύκα της Αθηνάς πετάει μόλις η μέρα γείρει προς την δύση της...». Όπως έχω γράψει σχετικά σε παλαιότερο άρθρο μου (εδώ), γνωρίζουμε η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας, και η γλαύκα είναι το ιερό πτηνό της.   Οι κάτοικοι της Αθήνας πίστευαν πως η θεά Αθηνά έπαιρνε συχνά τη μορφή της γλαύκας, όταν ήθελε να παρουσιαστεί στους ανθρώπους. Η γλαύκα χρησιμοποιόταν επίσης από την Αθηνά ως αγγελιοφόρος της.  Για ποιό λόγο λοιπόν επιλέχθηκε η γλαύκα ώς το ιερό πτήνό της Θεάς, τι ήθελαν να συμβολίσουν οι αρχαίοι μυθαγωγοί με την επιλογή αυτή;

Όπως γνωρίζουμε η γλαύκα είναι νυχτόβιο πτηνό το οποίο έχει εξαιρετική όραση ακόμα και στο σκοτάδι. Έχει την φυσική συνεπώς ιδιότητα,  να βλέπει την «αθέατη πλευρά των πραγμάτων»,  εκεί που άλλοι αδυνατούν λόγω του σκότους.

Ας εξετάσουμε  τι σημαίνει η «σοφία». Η «σοφία» αφορά όχι μία απλή γνωστική διαδικασία, αλλά  την  μετουσίωση της  γνώσης σε βίωμα, αρετή  πνευματικότητα και εν τέλη σε μία αρμονική  στάση ζωής. Ο Πλάτωνας  μας αποκαλύπτει σχετικά: «H  σοφία  δεν μπορεί να διατυπωθεί με το λόγο, όπως άλλες γνώσεις, αλλά, μέσα από μακρόχρονη κοινή αναζήτηση της ουσίας του πράγματος και την αδιάκοπη απασχόληση με το πρόβλημα, ξαφνικά, σαν το φως που ανάβει από μια σπίθα, γεννιέται στην ψυχή, και υστέρα τρέφεται μόνη της.»

Σην Πολιτεία  αναφέρει  πως η αληθινή (φιλο) σοφία είναι η περιαγωγή της ψυχής από μια νυχτερινή ημέρα σε μια αληθινή, δηλαδή είναι επάνοδος στο αληθινό ον.  Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο αληθινός (φιλό) σοφος λοιπόν, από άποψη αρχής, είναι αυτός που έχει ως αποστολή να μεταστρέφει την ψυχή, μηδέ εξαιρουμένης και της δικής του, από την ημερήσια νύχτα της στον αληθινό της φωτισμό: να την επαναφέρει στην αρχέγονη οντολογική της βάση· σε εκείνο τον τόπο, όπου βασιλεύει η φρόνηση και η δύναμη. Μια τέτοια μεταστροφή όμως δεν γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη, 'σαν να στρίβεις ένα όστρακο' , αλλά είναι μια ανηφορική και συγχρόνως ανοδική οδός. Ανηφορική και κουραστική οδός είναι η φιλοσοφική παίδευση του ανθρώπου, έτσι ώστε η ίδια η ψυχή του να ενεργοποιεί

ΤΑ ΚΑΒΕΙΡΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

 

 

Είναι κοινά αποδεκτό ότι στους αρχαίους πολιτισμούς οι μυστηριακές τελετές, ήταν πολύ σημαντικές τόσο για την τόνωση του θρησκευτικού συναισθήματος, όσο και για την διεύρυνση των πνευματικού ορίζοντα των υποψηφίων προς μύηση σε αυτά, όπως η μαρτυρία του Πίνδαρου μας αποκαλύπτει:

"Ευτυχής εκείνος ο οποίος αφού είδε αυτό το θέαμα, κατέρχεται στα βάθη της Γης. Γνωρίζει το τέλος της ζωής, γνωρίζει την Θεία πηγή".

Τα αρχαιότερα μυστήρια στην αρχαία Ελλάδα, ίσως ήταν τα Κρητομινωικά, τα οποία επηρέασαν τα μετέπειτα Καβείρια, τα Διονυσιακά-Ορφικά, και τα Ελευσίνια. Η "εσωτερική" διδασκαλία των Καβείριων μυστηρίων ήταν "η γέννηση του ανθρώπου", ενώ των Ελευσίνιων (εκ του "ελεύω"-ελευθερώνομαι) η συμβολική παράσταση της ψυχής, της καθόδου της στην ύλη, μετά την ανάληψη της και την επιστροφή της στην αιώνια ζωή.
Η δομή των μυστηρίων βασιζόταν σε τρία στοιχεία: τον μύθο, την τελετή, και την μύηση, ενώ επτά ήταν κυρίως τα στάδια ή οι βαθμίδες που οδηγούσαν στην ολοκλήρωση της μύησης στα μυητικά συστήματα: Καθαρμός, Χρίσμα, Περιβολή, Ιερός λόγος, Ενθρονισμός, Ιερογαμία, Εποπτεία. (Στην Χριστιανική εκκλησία αντιστοιχούν στο Βάπτισμα, Χρίσμα, Εξομολόγηση, Θεία ευχαριστία, Ιεροσύνη, Γάμος, Ευχέλαιο).

Στο παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να ρίξουμε φως στα Καβείρεια μυστήρια, για τα οποία σώζονται πολύ λίγες μόνο πληροφορίες, ήδη από τα παλαιά ακόμη χρόνια. Ο Στράβων, γράφει σχετικά με τις λίγες πληροφορίες που γνώριζαν την εποχή του :

"Διά τους εν Σαμοθράκη τιμωμένους Θεούς πολλοί έχουν είπει ότι είναι οι Κάβειροι οι ίδιοι, αλλ' ούτε αυτοί οι ειπόντες τούτο, ημπορούν να μας είπουν οποίοι τινές είναι οι Κάβειροι".

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΣΙΓΗΣ

 

Στα αποσπάσματα που επιλέχτηκαν από το αρχικό έργο τονίζεται η πορεία του Μαθητή μέσα από τις τρεις αίθουσες και η διδασκαλία για τις Ατραπούς «του ματιού» και «της καρδιάς».

Φωνή : Όποιος θέλει ν’ ακούσει και να καταλάβει τη φωνή της Nada, τον «άηχο ήχο», θα πρέπει να έχει μάθει τη φύση του Dharana.

Αφού γίνει αδιάφορος στα πράγματα της αίσθησης, ο μαθητής θα πρέπει να αναζητήσει τον Rajah των αισθήσεων, δημιουργό της σκέψης, εκείνον που ξυπνάει την πλάνη.

Ο νους είναι ο μεγάλος καταστροφέας του αληθινού.

Ας καταστρέψει τον καταστροφέα ο μαθητής.

Όταν στον ίδιο του εαυτό η μορφή του θα φαίνεται απατηλή, όπως στο ξύπνημα φαντάζουν οι μορφές οι ιδωμένες στο όνειρο.

Όταν θα έχει πάψει να ακούει το πολλαπλό, τότε θα μπορέσει να ξεχωρίσει το ΜΟΝΑΔΙΚΟ, τον εσωτερικό ήχο που σκοτώνει τον εξωτερικό.

Τότε και μόνον τότε θ’ αφήσει τη χώρα του Asat, την ψεύτικη, για να μπει στο βασίλειο του  Sat, του αληθινού !

Πριν να μπορέσει η ψυχή να δει, θα πρέπει να έχει αποκτήσει την εσωτερική αρμονία και τα μάτια της σάρκας να έχει κάνει τυφλά σε κάθε πλάνη.

Πριν να μπορέσει η ψυχή να ακούσει, ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει γίνει κουφός όμοια στις βροντές καθώς και στους ψιθύρους, στις φωνές των βρυχούμενων ελεφάντων, καθώς και στο ασημένιο θρόισμα της χρυσής πυγολαμπίδας.

Πριν να μπορέσει η ψυχή να καταλάβει και να θυμηθεί, θα πρέπει να έχει ενωθεί με τον Σιωπηλό Ομιλητή, όπως με την ιδέα του τεχνίτη η μορφή που αποτυπώνεται πάνω στον πηλό.

Τότε η ψυχή θα καταλάβει και θα θυμηθεί.

Τότε στο εσωτερικό αυτί θα μιλήσει

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΣΙΓΗΣ

Και να τι θα της πει :

(Από εδώ ξεκινάει η διδασκαλία και καθοδήγηση του Μαθητή στην Ατραπό. Συστήνεται το κομμάτι της διδασκαλίας να λέγεται από δύο ηθοποιούς εναλλακτικά ώστε να αποφευχθεί η μονοτονία από το ίδιο συνεχόμενο ύφος του ενός).

ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΡΜΗΤΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

 

Ένα από τα λίγα ερμητικά κείμενα που σώθηκαν από την πυρκαγιά της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και κατά κάποιο τρόπο θεμελίωσε τις βάσεις των διαφόρων φιλοσοφικο-εσωτερικών ρευμάτων μέχρι τις ημέρες μας, είναι το λεγόμενον  Κυμβάλειον. Περιέχει τις Αρχές του Σύμπαντος, τους επτά Aρχικούς Νόμους που διοικούν τα πάντα και που μετέδωσε στους ανθρώπους σαν Υψηλή Διδασκαλία ο θεός Ερμής. Γι' αυτόν το λόγο το σύνολο των διαφόρων εσωτερικών Διδασκαλιών που βασίζονται σ' αυτές τις Αρχές, από την αρχαία ελληνική εποχή ως σήμερα, λέγεταιΕρμητισμός, δηλαδή η Επιστήμη του Ερμή .

Όμως οι ρίζες του κειμένου αυτού δεν σταματούν στα χειρόγραφα της Αλεξάνδρειας αλλά χάνονται πιο βαθιά στην ομίχλη της ιστορίας. Οι ιστορικές και φιλοσοφικές αναφορές που έκαναν οι Αρχαίοι Έλληνες για το κείμενο του Κυβαλείονα (έτσι τον αποδίδουν), οι Ρωμαίοι και οι μεσαιωνικοί αποκρυφιστές, κατευθύνονται στην Αίγυπτο, πριν από τις Δυναστικές Εποχές, όταν βασίλευε ο θεός Θωτ, ο θεός Πίθηκος που όπως λένε οι μυθικές παραδόσεις μύησε τους ανθρώπους στην Τέχνη και τις Επιστήμες της Φύσης - τον Θωτ τον ταύτισαν οι Έλληνες με το δικό τους Ερμή. 

Όμως δεν πρέπει να δούμε στους θεούς αυτούς μια ανθρωποειδή εικόνα, όπως τους παρουσίασαν οι καλλιτέχνες αργότερα, αλλά μια βαθιά αντίληψη για δονητικά επίπεδα γνώσης που ξεπερνούν την απλή ανθρώπινη Συνείδηση. Η έννοια για τους Θεούς στην Αρχαιότητα ήταν περισσότερο συσχετισμένη με Αόρατες δυνάμεις της Φύσης παρά με συγκεκριμένες εικόνες πάνω στα σύννεφα και με χρωματισμούς. 

Οι εσωτεριστές φιλόσοφοι και Σοφοί όλων των εποχών μίλησαν για τέτοιες αρχές με διαφορετικά ονόματα και Σύμβολα, που ανακεφαλαιώνονται στο Ερμητικό κείμενο του Κυμβαλείονα. Αυτοί έλεγαν  ότι όποιος γνώριζε και τις εφάρμοζε πιστά θα μπορούσε να καταλάβει και να ερμηνεύσει τους Νόμους σ' όλο το φάσμα του Σύμπαντος, στις επτά εκδηλώσεις του επειδή κατείχε το μαγικό κλειδί της Επταπλής Σοφίας. Ας δούμε περιληπτικά ποιες είναι αυτές οι αρχές για τις οποίες μίλησαν, οι αρχαίοι Μύστες-Σοφοί και πώς εκφράζονται και λειτουργούν μέσα στο Σύμπαν μας. 

Αυτοί οι Συμπαντικοί Νόμοι ή Αρχές είναι:

1. Η Αρχή της Νοητικότητας

Σύγκριση της Πρόνοιας του Πλωτίνου με το Ινδουιστικό Ντάρμα

Περίληψη

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για την κατάδειξη της ύπαρξης ενός κοινού ινδοευρωπαϊκού υπόβαθρου στην Ινδία και στην ελληνορωμαϊκή σκέψη αποτελεί η σύγκριση του ινδουιστικού Ντάρμα με την περί Προνοίας θεωρία του φιλοσόφου Πλωτίνου. Η επισήμανση πρόσθετων κοινών νοηματικών και δομικών χαρακτηριστικών της φιλοσοφίας του ιδρυτή της νεοπλατωνικής σχολής με την ινδική φιλοσοφία, δείχνει με ποιο τρόπο κατεύθυναν τη δράση για την ομοίωση με το θείο, μέσω της μεταφυσικής σκέψης και της ηθικής διαμόρφωσης των ανθρώπων.     

Εισαγωγή

Χαρακτηριστική είναι η δυνατότητα που διαφάνηκε από τις έρευνες σχετικά με την ινδοευρωπαϊκή θεωρία να καθοριστεί η ύπαρξη ενός αρχαίου corpus δογμάτων και αντιλήψεων, που εξέφρασε ο Νεοπλατωνισμός και παράλληλα εντοπιζόταν σε πολλές κοινωνίες και πολιτισμούς του αρχαίου κόσμου. Μία σημαντική έννοια που προέρχεται από αυτήν την «πολιτιστική κοινή» της αρχαιότητας αποτελεί το ινδουιστικό Ντάρμα, το οποίο αντιστοιχεί στην έννοια της Πρόνοιας, όπως την επεξεργάστηκε φιλοσοφικά και θρησκευτικά ο Πλωτίνος κατά τον 3ο αιώνα μ.Χ. Με το Ντάρμα και την Πρόνοια δίνεται έμφαση στον σεβασμό σε μία παγκόσμια τάξη, ως έκφραση ενός θεϊκού σχεδίου, το οποίο καθορίζει τα καθήκοντα του ανθρώπου στη φυσική και κοινωνική πραγματικότητα. Αυτές, όπως και άλλες έννοιες από την παράδοση της σχολής του Πλωτίνου και της ινδικής φιλοσοφίας, αφορούν τη μεταφυσική και την κοσμολογία, βασιζόμενες σε μορφές μίας υψηλής ηθικής. Η

Η Ελευθερία

 

Η «ελευθερία» είναι μαγική λέξη. Σημαίνει τη δυνατότητα που έχει κανείς να είναι ο εαυτός του, να είναι σωστός και αληθινός χωρίς επιρροές που μόνο στρεβλώσεις και αναπηρίες προκαλούν, και τη δυνατότητα να ζει κανείς τη ζωή του όπως την αντιλαμβάνεται μακριά από εξωτερικές παρεμβάσεις, έριδες, ενοχλήσεις  ακόμα και φόβο. Σημαίνει να ζει κανείς την ιδιωτική του ζωή χωρίς παρείσακτους, σημαίνει ελευθερία σκέψης και επιλογής και τη δυνατότητα ανθρώπων και φυλών να αναπτύσσουν τις κλίσεις και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Η λέξη Ελευθερία σημαίνει όλα αυτά αλλά και πολλά περισσότερα.

Είναι, άραγε, ελεύθερο το βρέφος ή το παιδί της σχολικής ηλικίας; Είναι ελεύθερος ένας ερωτευμένος νέος άνθρωπος ή κάποιος που εκπαιδεύεται στο επάγγελμα που θα ακολουθήσει; Είναι ελεύθεροι οι παντρεμένοι; Εμείς, ως γονείς, είμαστε ελεύθεροι όταν τα παιδιά μεγαλώνουν και φεύγουν από το σπίτι; Είμαστε ελεύθεροι στα γεράματα; Βλέπουμε ότι όλες αυτές οι καταστάσεις έχουν όρια, ίσως να είναι και κουραστικές. Είναι, άραγε, ελεύθερος ο ναυαγός στο ερημονήσι ή ο ερημίτης πάνω στο βουνό; Σίγουρα ο καθένας τους ξεχωριστά είναι ελεύθερος από τις επιρροές των άλλων. Οι μόνοι περιορισμοί που θα αντιμετώπιζε θα προέρχονταν από τον ίδιο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, εάν μόνοι μας δεν βλέπαμε τις ατέλειες και τη δύναμή μας,  θα περνούσαν απαρατήρητες και δεν θα ξέραμε ποιό είναι το μέτρο μας. Η αλαζονεία μας δεν θα είχε αντιμετωπίσει καμία πρόκληση. Κανείς δεν θα μας είχε επιστήσει την προσοχή σε αυτές. Ίσως κάποιοι ανάμεσά μας να μένουν σε απόσταση από τους άλλους για να αποφεύγουν τις παρεμβάσεις τους ή για να αποφεύγουν τις συγκρίσεις με αυτούς ή ακόμα και για να γλιτώνουν τις πιέσεις και τα προβλήματα που είναι αναπόφευκτα όταν συγχρωτιζόμαστε με άλλους ανθρώπους.

Ο αναχωρητής ή ο ερημίτης έχει ανάγκη να φροντίζει το σώμα του. Χρειάζεται τροφή, ρούχα, ζέστη κλπ, αυτά όμως δεν αποτελούν πρόκληση για τον ίδιο, δεν δικαιώνεται με αυτά, αντίθετα προς άλλους.

Αποδεχόμαστε τις κλιματικές συνθήκες, τις καιρικές συνθήκες, τη γεωγραφική θέση, την  εξάρτησή μας από την τροφή, το νερό, τον αέρα, την ανάπαυση κλπ ακόμα και τους περισσότερους περιορισμούς μας. Μπορούμε να αλλάξουμε τόπο ή να αλλάξουμε τις συνθήκες διαβίωσης. Μπορούμε να αγνοήσουμε ό,τι μας περιορίζει  αλλά δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τους άλλους ανθρώπους ούτε να τους αλλάξουμε για να τους κάνουμε να συμβαδίζουν με εμάς. Αυτό είναι κάτι που συχνά επιχειρήθηκε να γίνει με την πειθώ, άλλοτε με ήπιο άλλοτε με βίαιο τρόπο. Όμως, ποιό  δικαίωμα έχει κάποιος να προσπαθήσει να αλλάξει τους συνανθρώπους του ξέροντας  πως οι όποιες πράξεις του, αναπόφευκτα θα αποτελέσουν παρέμβαση στην ελευθερία τους, τα κοινωνικά τους ήθη, τη θρησκεία τους, τις

Η Δυαδική όψη της Σοφίας

 

«Σεις είσθε αληθώς οι άνθρωποι και με σας θέλει τελευτήσει η σοφία».
ΙΩΒ ΧΙΙ, 2

«Και εδικαιώθη η σοφία από των τέκνων αυτής».
ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΧΙ, 19

Είναι προνόμιο – αλλά και κατάρα ενίοτε – των εκδοτών να λαμβάνουν πολλά συμβουλευτικά γράμματα και οι επί κεφαλής του «Λούσιφερ» δεν ξέφυγαν από την κοινή μοίρα. Μεγαλωμένοι μέσα στους παμπάλαιους αφορισμούς γνωρίζουν πως «όποιος δέχεται συμβουλές είναι ανώτερος από αυτόν που τις δίνει» και, επομένως, είναι έτοιμοι να δεχτούν με ευγνωμοσύνη όποια βάσιμη και πρακτική υπόδειξη προσφέρουν οι φίλοι.
Η πιο πρόσφατη επιστολή που λάβαμε, όμως, δεν πληροί αυτή την προϋπόθεση. Όχι η δική του σοφία, αλλά η σοφία της εποχής στην οποία ζούμε επιβεβαιώνεται από τον αλληλογράφο-σύμβουλό μας, που τόσο ουσιαστικά διακινδυνεύει τη φήμη του, ως οξυδερκούς παρατηρητού, με τόσο ευλαβικές πράξεις στον βωμό των σύγχρονων απαιτήσεων.
Αναλάβαμε, λοιπόν, το καθήκον να υπερασπιστούμε ακριβώς αυτή τη «σοφία» του αιώνα μας και, αντ’ αυτού, μας κατηγορούν ότι «προτιμάμε τη βάρβαρη αρχαιότητα από τον σύγχρονο πολιτισμό και τα ανεκτίμητα οφέλη του», ότι ξεχνάμε πως «η σύγχρονη σοφία μας, συγκρινόμενη με τα αφυπνιστικά ένστικτα του Παρελθόντος, δεν είναι καθόλου υποδεέστερη σε φιλοσοφική σοφία ακόμα και της εποχής του Πλάτωνα». Εντέλει, μας λένε ότι εμείς, οι Θεόσοφοι, «λατρεύουμε το θολό χθες και υποτιμάμε το ένδοξο (;) παρόν, τη φωτεινή μεσημβρία του ύψιστου πολιτισμού και της ύψιστης καλλιέργειας»!
Ε, λοιπόν, αυτό είναι θέμα γούστου. Καλοδεχόμαστε τον αλληλογράφο με τις ιδέες του αλλά καλοδεχόμαστε και τις δικές μας ιδέες. Ας υποβιβάζει, αν θέλει, τις Πυραμίδες της Γκίζας μπροστά στον πύργο του Άιφελ ή τους κρεμαστούς κήπους της Βαβυλώνας που έκτισε η Σεμίραμις μπροστά στο Κρύσταλ Πάλας. Εάν, όμως, μας «προκαλεί» σοβαρά να δείξουμε «σε ποιόν τομέα η εποχή μας της συνεχούς προόδου και της γιγάντιας σκέψης» - μιας προόδου που την έχουν αμαυρώσει τόσο οι σύγχρονοι Χάξλεϋ, όπως καταγγέλλουν οι Χειρούργοι μας, όσο και το «κατεστημένο» των Πανεπιστημίων, σε όλα τα επίπεδα – είναι κατώτερη ως προς την εποχή του π.χ. «από τη γυναίκα του καταπιεσμένου Σωκράτη και του καθισμένου οκλαδόν Βούδα», τότε θα του απαντήσουμε, δίνοντάς του, βεβαίως, την προσωπική μας γνώμη.  
Λέμε πως η εποχή μας είναι κατώτερη πάσης άλλης σε Σοφία, γιατί διακηρύσσει, κάθε μέρα και πιο καθαρά, περιφρόνηση για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη, χωρίς τις οποίες δεν μπορεί να υπάρχει Σοφία. Γιατί ο πολιτισμός μας, βασισμένος στην προσποίηση και τα προσχήματα μοιάζει, στην καλύτερη περίπτωση, με ωραίο καταπράσινο βάλτο, ένα έλος που σκεπάζει ένα ολέθριο τέλμα.
Γιατί αυτός ο αιώνας πολιτισμού και λατρείας της ύλης, ενώ προσφέρει βραβεία και δώρα για οτιδήποτε θεωρείται «καλύτερο» κάτω από τον ήλιο, από το μεγαλύτερο μωρό και τη μεγαλύτερη ορχιδέα μέχρι τον πιο δυνατό πυγμάχο και τον πιο παχύ χοίρο, δεν ενθαρρύνει την κατάκτηση της αρετής. Δεν παρέχει καμιά επιβράβευση για την αρετή. Διότι διαθέτει οργανώσεις για την προστασία των ζώων αλλά όχι και για την αποφυγή ηθικής βίας στους

ΗΣΙΟΔΟΣ: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ και ΕΡΓΑΣΙΑ

 

Ἔργον δ' οὐδὲν ὄνειδος, ἀεργίη δέ τ' ὄνειδος. (Ἔργα καὶ Ἡμέραι)

H ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ στον ΗΣΙΟΔΟ

Η Δικαιοσύνη είναι αδήριτη ανάγκη σε όλες τις εποχές και γι'αυτήν ακριβώς κάνει λόγο ο πατέρας του ΔιΔΑΚΤΙΚΟΥ ΕΠΟΥΣ Ησίοδος (8αιπ.Χ), όταν με λύπη διαπιστώνει ότι οι άρχοντες , οι εντεταλμένοι να υπηρετούν το δίκιο, ρέπουν προς τη δωροδοκία.
Αφηγούμενος ο ποιητής μας για τα πέντη γένη του ανθρώπου, καταλήγει, αν θυμάσθε, σε μια προφητική περιγραφή του 5ου γένους, του σιδερένιου, από το οποίο προέρχεται η δική του γενιά και εμείς όλοι οι σημερινοί.
Ο ποιητής δείχνει την αποστροφή του για τα ήθη της εποχής του, όταν φθάνει στην ηθική περιγραφή της 5ης γενιάς:

“Ω! Μακάρι να μη γεννιόμουνα στο πέμπτο γένος εγώ!” , αναφωνεί.
Είναι το γένος που έχει καταπατήσει κάθε ηθική αξία και κινείται πάνω στο άδικο και στη δύναμη.

“Τον λόγο του όποιος κρατά εκτίμηση δεν θα ’χει
μήτε ο δίκαιος κι ο καλός. Αλλ’ όμως τον κακούργο,
τον υβριστή θα τον τιμούν. Και θα ’ναι το μόνο δίκιο
η δύναμη. Ο αδιάντροπος, τιμές μεγάλες θα ’χει.
Και θα συντρίβει ο δειλός τον άντρα το γενναίο
λόγια με δόλο πλέκοντας, κι όρκο γι’ αυτά θα παίρνει.
Κι ο φθόνος ο πανάθλιος παντού θα περιτρέχει
με διγλωσσία, πονηριά και δόλο και απάτη.

Και καθώς κλείνει την αφήγηση για το σιδερένιο γένος, αφηγείται μια παραβολή, έναν μύθο,

Η βεβαιότητα της αιωνίας ανανεώσεως μέσα απο το μύθο του Όσιρι και της Ίσιδας

 

"Όμως η κασέλα γλίστρησε σιγά σιγά μέχρι τη θάλασσα. Πιάστηκε στα γρανάζια των ρευμάτων της, κύλησε ατελεύτητα στις λαβυρινθώδεις γυάλινες σκάλες της, χτύπησε τις πόρτες των αναστατωμένων παλατιών, που τα εξερευνούν τα φωσφορίζοντα ψάρια, ύστερα πέρασε από χέρι σε χέρι, και την σήκωναν όλο και πιο ψηλά οι υγρές κολόνες. Και τότε μόνο έφτασε στην ακτή για να αποδοθεί ολόρθη στην ξηρά. Και η γη αναγαλλιάζει, γιατί τίποτε ποτέ πια δεν μπορεί να την βεβηλώσει. Η κασέλα είναι κει, πάντοτε το ίδιο ερμητική, και την σκεπάζουν οι κεραίες του ανάτιφου και η μακριά της χαίτη στάζει. Αλλά κάτω της πολύ γρήγορα η γη αναταράζεται: ρίζες μιας άγνωστης δυνάμεως τυλίγονται γύρω της κι αποσύρονται ώσπου φαίνονται να αναρροφούν όλο το περίσσευμα της ικμάδος των τροπικών δασών και απ’αυτές φυτρώνει στο άψε-σβήσε με πλήρη ωριμότητα το δέντρο, που του πέφτει ο κλήρος να κλείσει την κασέλα μέσα στον κορμό του, με μια έκτακτη εντολή της φύσεως.

Αλλά αυτό το δέντρο, το αναγνωρίζω. Είναι αυτό που με έριξε κατάχαμα προ ολίγου! Έχει τώρα εντελώς κλειστεί στο μυστικό του, έτσι όπως άρχισα να το βλέπω. Στο είδος δεν διαφέρει απ’αυτά που το περιβάλλουν: είναι μόνο πιο ευγενικό από εκείνα. Να! Έρχονται άνθρωποι ντυμένοι με ελαφρά και ριγωτά υφάσματα, και κρατούν τσεκούρια. Έχουν να εκτελέσουν μια διαταγή και γι’αυτήν συζητούν ζωηρά πολλή ώρα. Πρέπει να είναι σκλάβοι. Σταματούν στο ιερό δέντρο. Είναι η εκλογή τους. Ο κορμός του δέντρου κατά γης. Οι τομές του παρουσιάζουν τις διακλαδώσεις που αποκαλύπτουν, όταν τα γυαλίσουμε, τα απολιθωμένα δέντρα. Ο κορμός του δέντρου στον γλύπτη του βασιλέως. Σε κάθε νέα επαφή η σμίλη του τσακίζεται, αλλά η κολόνα που έχει παραγγείλει ξεπηδάει ως δια μαγείας και από μόνη της θα έχει μια τεχνοτροπία που καθιερώνει μια δυναστεία. Η κολόνα υψώνεται μπροστά στο βασιλιά…

Αλλά, στην ετοιμασία της γιορτής, ο θόρυβος εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από τηνπαρουσία μιας γυναίκας στην αυλή. Αυτή την γυναίκα, που την έχω ξαναδεί; Έχει  μια χτυπητή ομοιότητα μ’αυτήν που, γονατισμένη, κρατούσε τις κάλπες, αλλάτο υπέροχο σώμα της είναι τώρα καλυμμένο μ’ένα πέπλο υφασμένο μ’άστρα και το συγκρατεί μια σελήνη στο σημείο της ενώσεως των μηρών. Τα μαλλιά της ακόμα λυμένα συγκρατούν ένα αστραφτερό διάδημα με φίδια και στάχυα και με το δεξί της χέρι κινεί ένα σείστρο, που στον ήχο του ρυθμίζεται το βήμα της, σαν από θαύμα δεν αφήνει ίχνη. Από πού και πως ήρθε κανείς δεν ξέρει. Ο γραμματικός σημείωσε μόνο ότι η είσοδός της στο παλάτι συνέπεσε με την εξαφάνιση ενός χελιδονιού που το είχαν επισημάνει από την επιμονή του να

Οι άνθρωποι γνωρίζουν τα γινόμενα. Τα μέλλοντα γνωρίζουν οι θεοί..

 

«Θεοὶ μὲν γὰρ μελλόντων, ἄνθρωποι δὲ γιγνομένων, σοφοὶ δὲ προσιόντων αἰσθάνονται», μας διασώζει ο Φιλόστρατος εις το έργο του, Τα ες τον Τυανέα Απολλώνιον,VIII, 7.

Ας διαβάσουμε τώρα και αυτά που μας λέει με στίχους ο Καβάφης.

«Οι άνθρωποι γνωρίζουν τα γινόμενα. Τα μέλλοντα γνωρίζουν οι θεοί,

πλήρεις και μόνοι κάτοχοι πάντων των φώτων. Εκ των μελλόντων οι σοφοί τα προσερχόμενα αντιλαμβάνονται. Η ακοή  αυτών κάποτε εν ώραις σοβαρών σπουδών ταράττεται. Η μυστική βοή τους έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων. Και την προσέχουν ευλαβείς. Ενώ εις την οδόν έξω, ουδέν ακούουν οι λαοί».

Για μένα οι στίχοι αυτοί του Καβάφη είναι τόσο τραγικοί, όσο και αληθείς.

Ο ποιητής διακρίνει τρεις κατηγορίες. Αρχίζει με τους ανθρώπους. Αυτοί από όσα συμβαίνουν γύρω τους μπορούν να αντιληφθούν, να κατανοήσουν και ίσως να ερμηνεύσουν αυτά που αφορούν στο παρόν τους, και τα οποία μπορούν να συλλάβουν άμεσα με τις πέντε αισθήσεις τους.

Στους αντίποδες των ανθρώπων, στο ζενίθ του σύμπαντος, βρίσκονται οι θεοί. Αυτοί είναι«πλήρεις και μόνοι κάτοχοι πάντων των φώτων». Ως μόνοι κάτοχοι των φώτων κατέχουν κάθε γνώση. Με τόσα προσόντα μπορούν και αντιλαμβάνονται αυτά που πρόκειται να συμβούν. Τα μελλούμενα. Γι αυτούς το γίγνεσθαι και το τι μέλλει γενέσθαι είναι ανοιχτό βιβλίο.

Οι άνθρωποι κάτω στη γη, στο ναδίρ του σύμπαντος, επειδή είναι φτιαγμένοι από γη και νερό με μια μικρή πνοή εκ θεών, δεν μπορούν να προβλέψουν ή να διακρίνουν τίποτε. Οι άνθρωποι είναι, παραλλάζοντας τη ρήση του Οιδίποδα (Σοφοκλέους, Οιδίπους Τύραννος, στ. 371), » Τυφλοὶ τὰ τ’ ὦτα τὸν τὲ νοῦν τὰ τ’

Η Δαμόκλειος σπάθη

 

Στις Συρακούσες της Σικελίας κυβερνούσε ο τύραννος Διονύσιος ο Πρεσβύτερος (430-367 π.Χ.).  Αυτός ήταν γιος του Ερμοκράτη και διακρίθηκε στον πόλεμο που διεξήγαγαν οι Συρακούσιοι με του Καρχηδονίους. Με υπόγειους  τρόπους, δωροδοκίες, δολοφονίες και άλλες πονηριές κατάφερε το 405 να καταλάβει την εξουσία των Συρακουσών και να γίνει τύραννος. Την διατήρησε για 38 χρόνια. Πληροφορίες για την ζωή και την δράση του μας διασώζει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης στο έργο του «Ιστορική Βιβλιοθήκη». Μας πληροφορεί ακόμη ο Διόδωρος ότι ο Διονύσιος ήταν ωμός, βίαιος, φιλόδοξος, φιλοχρήματος και καχύποπτος. Επί πλέον δε είχε και την αδυναμία να θεωρεί τον εαυτό του μεγάλο ποιητή και είχε παρουσιάσει σε δραματικούς αγώνες στην Αθήνα την τραγωδία «Έκτορος λύτρα».

Όπως είναι γνωστόν όλοι οι άρχοντες, οι κατέχοντες  θέσεις εξουσίας περιβάλλονται από αυλοκόλακες, παρακοιμώμενους και σφουγγοκωλάριους που σαν τα παράσιτα σιτίζονται από την τράπεζα του τυράννου ως αντίτιμο για τις κολακείες τους. Ανάμεσα στους αυλικούς του Διονυσίου  υπήρχε και ο αυλοκόλακας Δαμοκλής. Ο Δαμοκλής ζήλευε την εξουσία και τα πλούτη του Διονυσίου και δεν παρέλειπε να το δείχνει στον τύραννο με πολλούς τρόπους και μακαρισμούς.

Μία ημέρα ο Διονύσιος πλησίασε τον Δαμοκλή και του έκανε μια τολμηρή πρόταση. Του πρότεινε  αν ήθελε  να πάρει τη θέση του άρχοντα βέβαια μόνο για μία ημέρα, αλλά να απολαύσει και όλα τα προνόμια του κυβερνήτη μιας χώρας. Ο Δαμοκλής δέχθηκε με χαρά αυτήν την απρόσμενη πρόσκληση. Τίποτα δεν σκέφθηκε παρά μόνο ότι έστω και για

Το κισμέτ

 

Οι Μοίρες είναι δυνάμεις που ευθύνονται για τα καλά και τα κακά της ζωής του κάθε θνητού από τη γέννηση μέχρι το θάνατό του.

Στον Ησίοδο οι Μοίρες είναι είτε κόρες της Νύχτας, που τις γέννησε χωρίς την μεσολάβηση πατέρα, ή του Δία και της Θέμιδας. Στα ομηρικά έπη παρουσιάζονται ως μία και μόνη: η «Αίσα ή Μοίρα», η οποία είναι σύνθρονη του Δία και δίνει σε κάθε θνητό το μερίδιό του από τις χαρές και τις λύπες, ορίζοντας έτσι το πεπρωμένο του. Η παράδοση αναφέρει τρεις: την Κλωθώ που συμβολίζει το παρελθόν και γνέθει το νήμα της ζωής, την Λάχεσι που συμβολίζει το παρόν και  καθορίζει τι θα «λάχει» στον καθένα και  την Άτροπο που συμβολίζει το μέλλον, κόβει δηλαδή χωρίς δισταγμό την κλωστή της ζωής των ανθρώπων, όταν έρθει η ώρα τους. Ο Πίνδαρος πρόσθεσε στις τρεις Μοίρες την Τύχη, που την θεωρούσε μάλιστα ότι έχει μεγαλύτερο κύρος από τις άλλες αδελφές της. Αργότερα ο Πλάτων στο έργο του Πολιτεία ξαναγυρνά στις τρεις Μοίρες, τις ονομάζει κόρες της Ανάγκης και τις παρουσιάζει καθισμένες σε ένα θρόνο με χιτώνες λευκούς και στεφάνια στο κεφάλι τους να συνοδεύουν με τη φωνή τους την αρμονία που βασιλεύει στις ουράνιες σφαίρες.

Και πράγματι οι Μοίρες φρόντιζαν να τηρείται η αρμονία και η τάξη τόσο στον κόσμο των θνητών, όσο και στον κόσμο των αθανάτων. Στον Τρωικό πόλεμο μονομαχούν από την πλευρά των Τρώων ο Σαρπηδόνας, ο γιος του Δία, και ο Πάτροκλος από την πλευρά των άλλων Ελλήνων. Οι μοίρες έχουν αποφασίσει ότι  θα σκοτωθεί πρώτα ο Σαρπηδόνας. Ο Δίας  παρακολουθεί τη μονομαχία, γνωρίζει ότι πλησιάζει το τέλος του γιου του και πονάει. Σκέφτεται να αντιστρέψει το μοιραίο προς όφελος του Σαρπηδόνα. Η Ήρα όμως του υπενθυμίζει πως αν επέμβει στο έργο των Μοιρών  θα προκαλέσει  μεγάλη δυσαρέσκεια στους υπόλοιπους θεούς. Ο πατέρας των θεών τελικά υποχωρεί και αρκείται να εκφράσει

“Αφύπνιση” - Έκχαρτ Τόλε

 

 

''Η αφύπνιση είναι μια μεταβολή στην συνειδητότητα στην οποία η σκέψη και η επίγνωση χωρίζουν. Για τους περισσότερους ανθρώπους δεν είναι ένα συμβάν αλλά μια διαδικασία την οποία υφίστανται. Ακόμα κι εκείνα τα σπάνια όντα που βιώνουν μια απότομη, θεαματική και φαινομενικά μη αντιστρέψιμη αφύπνιση και πάλι θα περάσουν μέσα από μια διαδικασία κατά την οποία η νέα κατάσταση της συνειδητότητας ρέει σταδιακά μέσα σε ό,τι κάνουν και το μεταμορφώνει κι έτσι ενσωματώνεται στην ζωή τους.

Αντί να χάνεσαι μέσα στη σκέψη σου, όταν είσαι αφυπνισμένος αναγνωρίζεις τον εαυτό σου ως την επίγνωση πίσω του. Η σκέψη  παύει τότε να είναι μια ιδιοτελής αυτόνομη δραστηριότητα που σου κάνει κατοχή και διαφεντεύει την ζωή σου. Η επίγνωση παίρνει την θέση της σκέψης. Αντί να έχει τα ινία της ζωής σου, η σκέψη γίνεται ο υπηρέτης της επίγνωσης. Η επίγνωση είναι συνειδητή σύνδεση με την συμπαντική νοημοσύνη. Μια άλλη λέξη γι' αυτήν είναι Παρουσία: συνειδητότητα χωρίς σκέψη.

Το ξεκίνημα της διαδικασίας της αφύπνισης είναι μία πράξη της θείας χάριτος. Δεν μπορείς να την κάνεις να συμβεί ούτε μπορείς να προετοιμαστείς γι' αυτήν ή να συγκεντρώσεις 'πόντους' προς την απόκτησή της. Δεν υπάρχει κάποια νοικοκυρεμένη αλληλουχία λογικών βημάτων που οδηγούν προς αυτήν, αν και ο νους θα λάτρευε κάτι τέτοιο. Δεν χρειάζεται να γίνεις πρώτα αντάξιός της. Μπορεί να έρθει στον αμαρτωλό πριν έρθει στον άγιο, αλλά όχι απαραίτητα.
Γι' αυτό ο Χριστός τη συνέδεε με όλων των ειδών τους ανθρώπους, κι όχι μόνο με τους αξιοσέβαστους. Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορείς να κάνεις για την αφύπνιση. Ό,τι κάνεις θα  είναι το Εγώ που προσπαθεί να προσθέσει αφύπνιση ή φώτιση στο εαυτό του, ως το πιο πολύτιμο απόκτημά του, και να κάνει έτσι τον εαυτό του πιο σημαντικό και πιο μεγάλο. Αντί για αφύπνιση προσθέτεις την έννοια της αφύπνισης στο νου σου ή τη νοητική εικόνα του πώς είναι ένα φωτισμένο άτομο, κι έπειτα προσπαθείς να φανείς αντάξιος αυτής της εικόνας. Το να φαίνεσαι αντάξιος μιας εικόνας που έχεις για τον εαυτό σου ή που έχουν οι άλλοι για σένα είναι μη αυθεντική ζωή- άλλος ένας ασυνείδητος ρόλος που παίζει το Εγώ.

Όρκοι και Κατάρες στην αρχαία Ελλάδα

 

Όρκοι, κατάρες, γλώσσα, θρησκεία και δικαιϊκές πρακτικές στην αρχαία Ελλάδα

Στην παρούσα μελέτη θα επιχειρήσουμε να μελετήσουμε την ιδιάζουσα σχέση που παρουσιάζουν οι όρκοι, οι κατάρες και οι δικαιϊκές πρακτικές στο κοινωνικό θρησκευτικό περίβλημα της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας και να δείξουμε τη δυναμική της γλώσσας ιδιαίτερα του προφορικού λόγου- στο συγκεκριμένο πεδίο.

Στην πραγματικότητα, σε μια τέτοια μελέτη το ζητούμενο είναι η σχέση νόμου και μαγείας, μια και οι κατάρες, οι κατάδεσμοι, οι μαγικοί πάπυροι και οι όποιες άλλες μαγικο-θρησκευτικές πρακτικές είναι στην πραγματικότητα τα μέσα μόνον για την άσκηση της μαγείας και σε ένα βαθμό συνδέονται με δικαιϊκές πρακτικές της αρχαιότητας, τόσο στη Βαβυλώνα, όσο και στην Ελλάδα ή την αρχαία Ρώμη.

Βέβαια, τούτη η διασύνδεση ανάμεσα στο νόμο και την επικράτεια της μαγείας δεν είναι καινοφανής και δεν παρουσιάζεται μόνον στην αρχαία Ελλάδα. Οι καταβολές της είναι πανάρχαιες και οι ρίζες της αντλούνται από τη σχέση της κοινότητας ή του ατόμου με την ιδέα του tabu, του απαγορευμένου, που ούτως ή άλλως αποτελεί και το ουσιαστικό περίβλημα, μέσα στο οποίο αναπτύσσεται η ιδέα του νόμου.

Ένας επιπλέον παράγοντας που υπεισέρχεται εδώ είναι η χρήση της γλώσσας και οι ψυχοειδείς μηχανισμοί που την καθιστούν ένα δυναμικό εργαλείο, μέσω του οποίου επιτυγχάνεται η συμπαθητική μαγεία στις πρωτόγονες κοινωνίες, έτσι όπως την περιγράφει ο J. Frazer στο έργο του Ο Χρυσός Κλώνος [1].

Ι. Η Κατάρα

Από μία άποψη η κατάρα, όπως αποδίδεται στους ελληνικούς κατάδεσμους, τους ρωμαϊκούς defixiones ή τους αιγυπτιακούς μαγικούς πάπυρους, ανήκει στο χώρο της μαγείας και ως τέτοια είναι παρέμβαση στη φυσική τάξη των πραγμάτων. Στην πραγματικότητα φαίνεται πως αντιπροσωπεύει μια προσπάθεια επιβολής της ατομικής θέλησης με τη χρήση δυνάμεων που βρίσκονται πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο.

Για παράδειγμα, η κατάρα «Ποσειδώνα δέσε το δόρυ το ορειχάλκινο του Οινόμαου», έτσι όπως αναφέρεται στον Πίνδαρο (476 π.κ.ε.) υπονοεί την επενέργεια της θεϊκής δύναμης του Ποσειδώνα για την επίτευξη μιας προσωπικής επιθυμίας, η οποία ωστόσο δεν παύει να αντιπροσωπεύει προσπάθεια επιβολής της θέλησης του καταρώμενου ή της καταρώμενης.

Βασκανία και Σφάκελο (Φάσκελο)

 

Φτου μη σε βασκάνω. Μούντζα, κακό μάτι, άσεμνες χειρονομίες, φτύσιμο, όλα τους έχουν ρίζες στην Αρχαιότητα, σχετίζονται με τη μαγεία και θεωρούνται ως σήμερα, κάποια από αυτά με παραποιημένο πλέον νόημα, αποτρεπτικά της βασκανίας. Το πιο αυθόρμητο και άμεσο μέτρο αντιμετώπισης του κακού, ήδη από την αρχαιότητα, ήταν τοσφάκελο (φάσκελο) και ο εμπτυσμός, ενέργειες στις οποίες είχαν αποδοθεί μαγικές δυνάμεις.

Με τον όρο βασκανία εννοείται η δυσμενής και ολέθρια ψυχική επίδραση, η οποία εξασκείται τόσο στους ανθρώπους και στα ζώα όσο και στα φυτά αλλά ακόμη και στα αντικείμενα δια του βλέμματος και μόνο από άτομα τα οποία έχουν έμφυτη αυτή τη δύναμη. Έτσι το άτομο που ματιάζει κάνει κακό χωρίς κάποια συγκεκριμένη χειρονομία ή λόγια ή άλλη τελετουργική πράξη και συνήθως χωρίς να το θέλει ή να έχει συνείδηση της πράξεώς του. Αρκεί απλά το γεγονός του θαυμασμού ή της ιδιαίτερης ενασχόλησης και παρατήρησης ή της ύπαρξης ζήλιας στις προθέσεις του ατόμου ώστε να ματιάσει κάποιον ή κάτι.

Το κακό μάτι ή βασκανία είναι αποτέλεσμα κακόβουλης ή και απλώς ζωώδους μαγνητικής επιδράσεως η οποία είναι αρκετά ισχυρή σε μερικά άτομα. Με άλλα λόγια η βασκανία δεν είναι τίποτε περισσότερο από την ασυνείδητη εκπομπή σε μεγάλη ένταση χαμηλού μαγνητικού δυναμισμού. Ο βασκανηστής συνήθως άτομο προικισμένο με ισχυρή θέληση, μπορεί να επιβληθεί μόνον σε άτομα με ασθενή θέληση, σε άσχημη ψυχική κατάσταση, και γενικά πιο αδύναμα.

Άτομα ηθικά, με υγιή ψυχική και πνευματική κατάσταση, που ζούνε έντιμα και σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους,δύσκολα ματιάζονται [1] Βέβαια, τα άτομα που μπορούσαν να ματιάσουν, παρουσίαζαν κάποια συγκεκριμένα εξωτερικά χαρακτηριστικά π.χ. το πράσινο χρώμα των ματιών και γενικότερα τα ανοικτόχρωμα μάτια, τα μικρά μάτια ή τα σμιχτά φρύδια, ενώ θεωρούνταν ότι οι σαββατογεννημένοι δεν ματιάζονται. [1]

Ειδικά για την προφύλαξη των παιδιών από το κακό μάτι, οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν περίαπτα κοσμήματα τα οποία κρεμούσαν στον λαιμό, στο στήθος, στους καρπούς και στους αστραγάλους.«Τα ονόμαζαν περιάμματα, φυλακτήρια, βασκάνια, προβασκάνια ή απωσίκακα. Τα νήματα και οι δέσμες κλωστών αποτελούσαν από μόνα τους φυλαχτά, υπό

Ό Όρκος

 

O Όρκος

Στην Ελληνική και στην Ρωμαϊκή μυθολογία με το όνομα Όρκος είναι γνωστή η θεότητα την οποία οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν προσωποποίηση του όρκου που δίνεται. Ο Όρκος αναφέρεται ως γιος της θεάς Έριδας ή του Αιθέρα και της θεάς Γαίας. Ο Όρκος τιμωρούσε τους επίορκους, όσους δηλαδή καταπατούσαν τον όρκο που είχαν δώσει. Στη ρωμαϊκή μυθολογία ο Όρκος ταυτίζεται μερικώς με τον Πλούτωνα ή Άδη.

Ο Όρκος έχει μοναδική σπουδαιότητα σε πολιτισμούς χωρίς γραφή, στους οποίους δεν υπάρχουν καταγραφές σαν αποδεικτικά μέσα, ούτε επίσημα έγγραφα, αλλά και στους αρχαίους μεγάλους πολιτισμούς η ύπαρξη γραφής, με μεγάλη βραδύτητα περιόρισε τον όρκο και ποτέ δεν τον εξάλειψε τελείως.

Είναι ένας από τους παλαιότερους θεσμούς, και ταυτίζεται με τον τύπο εκείνο των δικαστικών δοκιμασιών, όπου με την παρέμβαση της θείας δίκης αποδεικνυόταν η αθωότητα ή η ενοχή του κατηγορουμένου. Ο κριτής υποβάλλει το άτομο σε μία δοκιμασία, με στόχο να καταλάβει ή όχι αν λέει αλήθεια. Χρησιμοποιούνται πολυάριθμες μέθοδοι. Το άτομο πίνει ένα τοξικό ποτό και παρατηρούνται οι αντιδράσεις του οργανισμού του ή πρέπει να αρπάξει με το χέρι ένα πυρωμένο σίδερο και να διαπιστωθεί αν άφησε ή όχι κόκκινα σημάδια στο χέρι του. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η δοκιμασία αντικαθιστά την απόδειξη αθωότητας ή ενοχής, δηλ. για να αποδείξει κανείς τις ικανότητες ή την αθωότητά του πρέπει να δοκιμαστεί.

Στην Ρώμη μία Εστιάδα η Αιμιλία, που η ηθική της αμφισβητήθηκε, επειδή είχε αφήσει να σβήσει η φωτιά λέγεται ότι προσευχήθηκε στην Εστία και έριξε ένα κομμάτι λινό ύφασμα πάνω στα κρύα κάρβουνα. Η φλόγα που πετάχτηκε πιστοποίησε την αθωότητά της. Και υπήρχε και μία άλλη, Τουκκία το όνομά της, που όταν βρέθηκε σε παρόμοια θέση, απέδειξε την αθωότητά της μεταφέροντας από τον Τίβερη ένα κόσκινο γεμάτο νερό, χωρίς να χυθεί ούτε μία σταγόνα.

Η λέξη όρκος παράγεται από το αρχαίο ρήμα είργω = περιορίζω, εμποδίζω, από το οποίο παράγεται και η λέξη ειρκτή, σημαίνει ένα μέσο με το οποίο ο ορκιζόμενος δεσμεύεται να πει την αλήθεια, διαφορετικά θα υποστεί κυρώσεις. Επίσης η λέξη έρκος= φραγμός, εμπόδιο, με την οποία συνδέεται ετυμολογικά ο όρκος, σήμαινε αρχικά το πρόσωπο ή το πράγμα που επικαλούνταν ο ορκιζόμενος (συνώνυμη λέξη: τα όρκια). Είναι ένα είδος δυνητικής αυτοκατάρας, η οποία ενεργοποιείται εναντίον αυτού του ίδιου που ορκίζεται, στην περίπτωση που τον παραβαίνει. Η δέσμευση γίνεται στο όνομα κάποιου

Η μύηση του Διαγόρα

Ένας πάπυρος αποκαλύπτει τα δρώμενα της Ελευσίνιας μυήσεως.

Διάλογος Διαγόρα - Ραμσή
ΡΑΜΣΗΣ: Χαίρε, αγαπητέ Διαγόρα! Σε βλέπω σήμερα ντυμένο εορταστικά και να αστράφτεις από χαρά. Μήπως πηγαίνεις πάλι να ευχαριστήσεις περισσότερο τον νου παρά το σώμα σου με κανένα από τα θαυμαστά εκείνα συμπόσια, που τα τιμά ο ισόθεος Σωκράτης;

ΔΙΑΓΟΡΑΣ: Όχι, φίλε Ραμσή, δεν πηγαίνω, επιστρέφω από κάποιο συμπόσιο, που θα κάνει τον Σωκράτη να ζηλέψει. Επιστρέφω από την Ελευσίνα, όπου είχα την υπερκόσμια ευτυχία να καταλάβω τους στίχους του μεγαλόπνοου εκείνου Πινδάρου:

«Χαρά σε εκείνον, που εκείνα αντίκρισε, προτού κάτω από την γη να ταξιδέψει ·
γνωρίζει και της ζωής την τελευτή, γνωρίζει και την θεόσταλτη αρχή της».

ΡΑΜΣΗΣ: Ω ευτυχή Διαγόρα! Τώρα αντιλαμβάνομαι γιατί φεγγοβολά τόσο το πρόσωπό σου. Επέτρεψε μου, αδελφέ μου, να σε αγκαλιάσω και να σε φιλήσω. Πώς θα ήθελα και εγώ να είχα την ίδια τύχη! Αλλά, όπως γνωρίζεις, η ξενική καταγωγή μου δεν μου επιτρέπει να νιώσω την μεγάλη αυτή χαρά, πριν αφήσω πάλι την ωραία Ελλάδα. Εάν όμως ταξίδευες εσύ μια ημέρα έως τις όχθες του Νείλου, η πύλη του ναού της Ίσιδος δεν θα κλεινόταν μπροστά σου, και θα κατόρθωνες ίσως να ανασηκώσεις τον πέπλο της θεάς.

Στα άδυτα των Αιγυπτιακών μυστηρίων...

 

Σύμφωνα τους Αιγυπτίους υπήρχε κάποτε πολύ παλιά - πριν τον κατακλυσμό- , μία εποχή που οι Θεοί  συνυπήρχαν στην Γη με τους ανθρώπους…Ήταν η πρώτηεποχή, η εποχή των «ΖΕΠ ΤΕΠΙ»..

Ποία η εποχή των «ΖΕΠ ΤΕΠΙ»; Η συνέχεια σττην  «Μυσταγωγία», κλίκ εδώ...

Η Ελίζαμπεθ Χέικ, στο βιβλίο της «Μύηση» (εκδ. Πύρινος Κόσμος), περιγράφει την  προετοιμασία μύησης από τον Αρχιερέα Πταχοτέπ, ο οποίος  οδηγεί την υποψήφια αρμονικά βήμα βήμα,στην κατανόηση των εσχάτων μυστηρίων της Αρχαίας Αιγύπτου....

(...) «Το κάθε πλάσμα πάνω στη γη κατέχει αυτές τις δυνάμεις, αλλά μόνο στη μορφή που αντιστοιχεί στο βαθμό ανάπτυξής του. Χρησιμοποιεί μάλιστα αυτές τις δυνάμεις, αλλά δεν έχει επίγνωση αυτής της λειτουργίας. ΄Εχεις δει ποτέ σου άνθρωπο να αναρωτιέται πώς μπορεί να σηκώνει τα πόδια του ή τα χέρια του;
Η πώς μπορεί - έστω και για λίγο - να απογειώνει ολόκληρο το σώμα του από τη γη ... χοροπηδώντας; Κάθε κίνηση του σώματός σου οφείλεται σε μία διαστολή των μυών σου. Τι είναι όμως αυτό που συσπά τους μυς σου; Σκέψου για λίγο κόρη μου, τι;»

«Η θέλησή μου, Πατέρα.»

«Σωστά. Η θέλησή σου. Αλλά αν σε ρωτήσω τι είναι η θέλησή σου, μπορείς να μου δώσεις μια απάντηση;»

«Πατέρα, έχω συχνά παρατηρήσει τι συμβαίνει όταν θέλω κάτι. Αλλά το μόνο που έχω καταφέρει να διαπιστώσω είναι πως όταν θέλω κάτι, μπορώ να εκπέμψω προς τα έξω μία δύναμη και να δώσω σ' αυτή τη δύναμη μια κατεύθυνση. Για παράδειγμα, όπως ανέφερες μόλις, αν θέλω να σηκώσω το χέρι μου από τη χαλαρή στάση του - κρέμεται γιατί η βαρύτητα της γης το τραβά προς τα κάτω - τότε αυτή η δύναμη, που ρέει από μένα προς τα έξω, περνά από τη θέλησή μου στο χέρι μου, αναγκάζει τους μυς μου σε σύσπαση και μέσω αυτής της σύσπασης να σηκώσουν το χέρι μου.»

«Πολύ σωστά,» λέει ο Πταχοτέπ, «Επειδή η δύναμη της θέλησής σου έρευσε μέσα στο χέρι και τους μυς σου, υπερνίκησες την τεράστια δύναμη της βαρύτητας της γης, που ασκείται πάνω στο χέρι σου. Αυτό ισχύει και όταν πηδάς, για μια στιγμή φυσικά, αφού η δύναμη της θέλησής σου μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την έλξη της βαρύτητας της γης μόνο για λίγο. Μπορείς να δεις ότι ο χρόνος αναλώνει τη δύναμη της θέλησής σου που έχει μετασχηματιστεί σε φυσική δύναμη. Ο χρόνος το κάνει αυτό! Και ο χώρος; Χρησιμοποίησες τη δύναμή σου για να σηκώσεις το χέρι σου ή το σώμα σου, προς τα πάνω,να το απομακρύνεις από τη γη, δηλαδή να το μετακινήσεις περαιτέρω στο χώρο. ΄Ετσι,

Η πρώτη εποχή, η εποχή των «ΖΕΠ ΤΕΠΙ»..

 

 

Στο κείμενο που ακολουθεί θα γίνει μία συνοπτική παρουσίαση κάποιον όχι τόσο γνωστών αρχαίων μυθολογικών αναφορών, οι οποίες  προϋποθέτουν εκτενέστερη  μελέτη  από τον αναγνώστη, αλλά και  μία εκ προοιμίου σοβαρή προσέγγιση καθώς εάν αυτές  προσεγγιστούν  ανεύθυνα και δίχως ένα ελάχιστο γνωσιολογικό υπόβαθρο, επιτρέπουν σε  κάποιους «πονηρούς», να παρουσιάζουν θεωρίες οι οποίες είναι (για τον γράφοντα) τουλάχιστον αστείες, πολύ όμως «εύπεπτες» και «πιασάρικες» ....

Μία από τις πιο αινιγματικές αρχαίες αναφορές που σχετίζονται με τον κατακλυσμό και την Ατλαντίδα,  είναι οι Αιγυπτιακές αναφορές σε ιερογλυφική γραφή που αφορούν την εποχή των   «ΖΕΠ ΤΕΠΙ». ΖΕΠ σημαίνει «χρόνος» και ΤΕΠΙ σημαίνει πρώτος. Η εποχή«ΖΕΠ ΤΕΠΙ» σηματοδοτεί συνεπώς την πρώτη εποχή - πρώτη φορά,  για τους αρχαίους Αιγυπτίους.   
.
Οι αναφορές που υπάρχουν προέρχονται από τρεις διαφορετικές πηγές. Από ιερογλυφικές επιγραφές του  ναού (Εντφού)  της Άνω Αιγύπτου (εποχή των Πτολεμαίων γύρω στο 250 π.χ ),   από τους Πάπυρους του Τορίνο  (ιερατικός πάπυρος με τα ονόματα των Φαραώ), που περιγράφουν την εποχή του Ραμσή και την έξοδο των  Εβραίων γύρω στο 1250 π.χ,  αλλά και την πέτρα του Παλέρμο η οποία  χρονολογείται στην πέμπτη δυναστεία του παλαιού βασιλείου  γύρω στο 2500 π.χ
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν  πως τα θεμέλια του πολιτισμού τους εδραιώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της  ένδοξης εποχής. Ο R. T. Rundle Clark, καθηγητής Αιγυπτιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ αναφέρει σχετικά  με τις  αρχαίες αρχές της Πρώτης αυτής Εποχής:

«Κάθε τι του οποίου η ύπαρξη ή η αυθεντία πρέπει να δικαιολογηθεί ή να εξηγηθεί πρέπει να αναφέρεται στην Πρώτη Εποχή. Αυτό ήταν πραγματικότητα για τα φυσικά φαινόμενα, τις ιεροτελεστίες, τα βασιλικά εμβλήματα, τα σχέδια των ναών, τις μαγικές ή ιατρικές φόρμουλες, το ιερογλυφικό σύστημα, το ημερολόγιο - όλα τα εφόδια του πολιτισμού... Όλα όσα ήταν καλά ή αποτελεσματικά ιδρύθηκαν στις αρχές της "Πρώτης Εποχής" - η οποία ήταν, επομένως, μια χρυσή εποχή απόλυτης τελειότητας...».

Ήταν η εποχή που οι σοφοί Θεοί ήρθαν από ένα νησί που καταποντίστηκε,

«Οι Άγγελοι, όταν δοξολογούν το θεό, παίζουν μουσική Μπαχ. Αντίθετα όταν βρίσκονται μεταξύ τους, παίζουν μουσική του Μότσαρτ…

 

Πριν 259 χρόνια

«Οι Άγγελοι, όταν δοξολογούν το θεό, παίζουν μουσική Μπαχ.
Αντίθετα όταν βρίσκονται μεταξύ τους, παίζουν μουσική του Μότσαρτ
και ο Θεός αρέσκεται πάρα πολύ να τους ακούει…»

Στην εποχή μας οι χαρακτηρισμοί έχασαν την αξία τους από την άσκοπη χρήση τους και την υπερβολική παρουσίαση ασήμαντων, μέτριων και μηδαμινών γεγονότων. Γι’ αυτό το λόγο η απόδοση ενός φαινομένου μοναδικού στην παγκόσμια ιστορία της ανθρώπινης πνευματικής δραστηριότητας - του «θεόσταλτου» Αμαντέους Μότσαρτ- με τα κριτήρια της τρέχουσας αντίληψης πάσχει εκ προοιμίου. Αν θέλουμε λοιπόν να είμαστε ειλικρινείς οφείλουμε να ξεχωρίσουμε για ποιον Μότσαρτ μιλάμε. Αυτόν που μας παρέδωσαν οι ανεπαρκείς βιογράφοι του, το φτωχό καλλιτέχνη δηλαδή που ζούσε με δανεικά και δημιουργούσε στους γύρω του μια αληθινή κόλαση, το παιδί - θαύμα, τον τέκτονα, την ανείπωτη μεγαλοφυΐα;

Η μάχη του καλού με το κακό είναι ο αφρός μιας κοινωνίας που στηρίχθηκε άλλοτε στη θεοκρισία και άλλοτε στη δαιμονοπλασία, στην υστερία και στην προκατάληψη. Η δήθεν «έκλυτη» πορεία του Μότσαρτ κρατάει διακόσια πενήντα εννέα χρόνια και είναι βέβαιο ότι θα συνεχίσει να αναπλάθεται όσο οι κοινωνικές συνθήκες ευνοούν την ανακατασκευή του ειδώλου μας, που κατά τη βούληση του καθενός, ο πρωινός καθρέφτης έχει χώρο μόνο για την αυταρέσκειά μας.

Ο Μότσαρτ είναι ο αληθινός, ο άσπιλος και ασύλληπτος, ο οποίος δεν υπόκειται σε κανενός είδους αξιολόγηση. Αν θέλουμε να τον συλλάβουμε, πρέπει να παραδεχτούμε με αιδώ ότι ο πήχης μας δεν χωράει στα δικά του μέτρα και σταθμά, εκείνος έρχεται από ένα άλλο άστρο.

«Ζει μέσα από το έργο του».

 

Leandros Lefakis

Τα γράμματα Ύψιλον και Έψιλον, και η σχέση τους με τα Ελευσίνια μυστήρια

 

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα και Αριστοτέλη τα γράμματα χωρίζονται σε τρείς κατηγορίες:   

Α) Ήχοι και εικόνες που οφείλονται στο φυσικό ανθρώπινο περιβάλλον, γεωγραφικός και φυσικός χώρος ( κλίμα - χλωρίδα - πανίδα).
Β) Ήχοι και εικόνες που προεκλήθησαν από τις δραστηριότητες (έργα) του ανθρώπου (εργαλεία-όπλα- εκμετάλλευση φυσικών πηγών κ.α.).
Γ) Ήχοι και εικόνες που οφείλονται στις υποστάσεις τους.

Επ’ ευκαιρίας της  πρό ημερών Φθινοπωρινής Ισημερίας η οποία συνέπεφτε στην αρχαιότητα  με τις σεπτές και άρρητες τελετουργίες ων Ελευσινίων μυστηρίων,  όπως επίσης και  των πρόσφατων πρώτων βροχών, στο παρόν άρθρο θα κάνω (όπως υποσχέθηκα), μία απόπειρα ερμηνείας των γραμμάτων Ύψιλον και Έψιλον.
Το γράμμα Ύψιλον συνδέεται τόσο με τα Υγρά και την βροχή, όσο και με την λέξη   που αναφωνούσαν οι μύστες στα Ελευσίνια : “ΥΕ -  ΚΥΕ”. Το ΥΕ (βρέξε) απευθυνόταν στο Δία, ενώ το ΚΥΕ (κυοφόρησε) στη Δήμητρα...

Το γράμμα Ύψιλον είναι το 20^ο  γράμμα του Ελληνικού αλφαβήτου  και το 22^ο  του αρχαίου Ελληνικού (το οποίο είχε 28 γράμματα  ένα για κάθε σεληνιακό μήνα).    Τα τέσσερα γράμματα τα οποία  δεν έχουν συμπεριληφθεί  στο νέο αλφάβητο των 24 γραμμάτων είναι, το Στίγμα (ς) το Δίγαμμα (F) – και τα δύο - στην 6 (στ) θέση, το Kόππα (Q) στην 18η, και το Σανπί στην 27η.

Το γράμμα Ύψιλον ως σχήμα  υποδυκνύει  την κοιλότητα, όπου συγκρατούνται τα υγρά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο λέξεις που περιέχουν το γράμμα αυτό,  σχετίζονται με το κοίλο ή το κυρτό σχήμα είτε με τα υγρά, όπως λ.χ Υγρό, Ύδωρ,  Υάδες (βροχή), Υδρία, Υδρα Ύδρευσις, Ρύσις, Ρυνική κοιλότητης, Κύπελλο, Χύτρα, Υδρώτας, ψύχος, ψυχή, κύπελλο κ.λ.π . Φυσικά δεν είναι τυχαίο πως το  γράμμα Ύψιλον  το συναντάμε και ως Μινωικό ιδεόγραμμα όπου επίσης σήμαινε Υγρό.

Ας δούμε τώρα τι  μας αποκαλύπτει η  αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία και

H Μεταφυσική της Τέχνης σε Αρχαία Ελλάδα (Χρήστος Γιανναράς )

 

Σύμφωνα με τις Αρεοπαγιτικές συγγραφές (5ος μ.Χ. αιώνας) ως κάλλος ορίζεται: «ως πάντα προς εαυτό καλούν, όθεν και κάλλος λέγεται», δηλαδή κάλλος είναι αυτό που καλεί σε μια σχέση.
Ο Eliade τολμά να αναλύσει την ανάγκη γιατί το εργαλείο πρέπει να έχει κάλλος για να μπει στην ζωή των ανθρώπων. Αυτό χρειάζεται διότι ο άνθρωπος βλέπει πως ότι έχει μορφή υπάρχει, το άμορφο, η διάλυση της μορφής είναι συνδεδεμένη στην εμπειρία της ζωής με τον θάνατο. [...] Ίσως γι’ αυτό η αμορφία ήτανε για τον άνθρωπο των πρώτων κοινωνιών μια απειλή. Το άμορφο ήτανε το ανύπαρκτο τελικά. Η αμορφία ήτανε απειλή ανυπαρξίας. Για να υπάρχει κάτι πρέπει να μορφοποιηθεί, να αποκτήσει μορφή. Αυτό το λέω ως μια πρόταση ερμηνείας του κάλλους, αλλά ο άλλος ορισμός τον οποίο ανέφερα από τις Αρεοπαγιτικές συγγραφές μου λύνει περισσότερα προβλήματα. Το κάλλος είναι κλήση, κλήση σε σχέση.
...Η τέχνη για τους αρχάιους Έλληνες ήταν ένας τρόπος για να περιγράψουν την πραγματικότητα. Την πραγματικότητα μπορείς να την πεις περιγραφικά απλώς, να την φωτογραφίσεις θα λέγαμε σήμερα αλλά αυτό δεν ήταν το στοιχείο που ενδιέφερε τον Έλληνα καλλιτέχνη τουλάχιστον στην αρχαιότητα. Τον ενδιέφερε να πει την πραγματικότητα ως προς το νόημα της θα λέγαμε σήμερα, ως προς την αλήθεια της θα έλεγε ο αρχαίος Έλληνας. Αλήθεια από το α το στερητικό και το

Πως Λειτουργεί ο Νους

 

Βασικός Εξοπλισµός: Γιατί υπάρχουν τόσα πολλά ροµπότ στα µυθιστορήµατα, αλλά κανένα στην πραγµατική ζωή; Θα µπορούσα να πληρώσω πολλά για ένα ροµπότ που θα µπορούσε να µαζεύει τα πιάτα ή να κάνει απλές δουλειές. Όµως δεν θα το κάνω µέσα σ’ αυτόν τον αιώνα και προφανώς ούτε στον επόµενο. Φυσικά, υπάρχουν ροµπότ που συγκολλούν ή βάφουν σε τράπεζες συναρµολογήσεως και τριγυρίζουν στις αίθουσες των εργαστηρίων. Η ερώτησή µου αφορά στις µηχανές που περπατάνε, µιλάνε, βλέπουν και σκέφτονται πολλές φορές καλύτερα απ’ ότι τα αφεντικά τους.

Από το 1920, όταν ο Karel Capek εφηύρε τη λέξη ροµπότ στο έργο του «R.U.R.» οι συγγραφείς τα έπλασαν µε τη φαντασία τους: ο Speedy, ο Cutie και ο Dave στο «I, Robot» του Isaac Asimov, ο Robbie στο «Μονοµαχία δύο κόσµων», το δονούµενο κουτί στο «Χαµένοι στο διάστηµα», οι daleks στο «Doctor Who», η Rosie η υπηρέτρια στο «The Jetsons», ο Nomad στο «Star Trek», ο Hymie στο «Get Smart», οι ανέκφραστοι µπάτλερ και οι διαπληκτιζόµενοι µικροέµποροι στον «Υπναρά», ο R2D2 κι ο C3PO στον «Πόλεµο των άστρων», ο Εξολοθρευτής στον «Εξολοθρευτή», ο Υπολοχαγός Data στο «Σταρ Τρεκ: Η επόµενη γενιά» και οι ευφυολόγοι ταινιοκριτικοί στο «Mystery Science Theater 3000».

Αυτό το κεφάλαιο δεν αφορά στα ροµπότ αλλά στην ανθρώπινη νόηση. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω τι είναι ο νους, από πού προήλθε και πώς µας επιτρέπει να βλέπουµε, να σκεφτόµαστε, να αισθανόµαστε, να αλληλεπιδρούµε και να επιδιώκουµε υψηλότερες αναζητήσεις όπως η τέχνη, η θρησκεία και η φιλοσοφία. Στην πορεία θα προσπαθήσω να ρίξω φως σε καθαρά ανθρώπινες ιδιαιτερότητες. Γιατί οι αναµνήσεις φθίνουν; Πώς το µακιγιάζ αλλάζει την εµφάνιση ενός προσώπου; Πώς προκύπτουν τα εθνολογικά στερεότυπα και πότε γίνονται παράλογα; Γιατί οι άνθρωποι χάνουν την ψυχραιµία τους; Τι κάνει τα παιδιά να είναι πειραχτήρια; Γιατί οι ανόητοι ερωτεύονται; Τι µας κάνει να γελάµε; Και γιατί οι άνθρωποι πιστεύουν στα φαντάσµατα και στα πνεύµατα;

Κατερχόμενοι εις το βάθος της Συνειδήσεως

 

«Αυτή η μικρή σπίθα της ουράνιας φωτιάς, η συνείδηση »

Ουάσινγκτον

Η λέξη συνείδηση αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα εννοιών οι οποίες αφορούν τόσο κάποιες διανοητικές όσο και ψυχικές διεργασίες ή καταστάσεις. Ετυμολογικά η λέξη προέρχεται από το συν-οιδα, υποδεικνύοντας το κομμάτι εκείνο του εαυτού το οποίο έχει την πλήρη Γνώση ωστόσο, ακόμα και σήμερα, παραμένει μια από τις πιο δύσκολές και περίπλοκες έννοιες της Φιλοσοφίας. Γενικά ως συνείδηση θεωρούμε την ικανότητα που έχει ένας άνθρωπος ή ένα Ον να αναλύει εμπειρικά τον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλει και είναι στενά συνδεδεμένη με την φαντασία, την νοημοσύνη και την πνευματικότητα. Ο Ρενε Ντεκάρτ την καθορίζει ως την καθεαυτή έννοια της σκέψης εξηγώντας πως με τη λέξη «σκέψη» αντιλαμβάνεται και εννοεί όλα εκείνα τα οποία συνειδητοποιούμε καθώς έχουν βαθιά επίδραση μέσα μας. Έτσι η Συνείδηση δεν αναφέρετε στο Νου ή τις Αισθήσεις μας. Αντίθετα, η Συνείδηση χρησιμοποιεί το Νου, τη Καρδιά και τις Αισθήσεις για να μπορέσει να αντιληφθεί μέσω της Διάνοιας μας τα επίπεδα εκείνα που είναι πέρα του Νου, της Καρδιάς και των Αισθήσεων.

Υπάρχουν πολλά επίπεδα συνείδησης, και αυτό γιατί ο κάθε ανθρώπος αντιλαμβάνεται διαφορετικά τα πράγματα και τα γεγονότα γύρο του. Αυτό, αλληγορικά στον εσωτερισμό συμβολίζεται από τη σκάλα του Ιακώβ.Η αλήθεια είναι όμως, πως η Συνείδηση αν και πολυεπίπεδη - υποκειμενική έννοια ,είναι μία και αδιαίρετη όπως ακριβώς το Φως και οι ακτίνες του.

Κατερχόμενοι εις το βάθος της συνειδήσεως, αυτό που ουσιαστικά προσπαθούμε να καταφέρουμε είναι να αφυπνίσουμε την εσωτερική μας γνώση. Μία γνώση που υπάρχει σε όλους μας και σαν τον Αρχαίο Όφι περιμένει την άνοιξη για να βγει από την χειμερία νάρκη.

Όταν αναφερόμαστε στην Συνείδηση όμως δεν εννοούμε την απλή αφομοιώσει της εγκυκλοπαιδικής γνώσης μιας και η Γνώση που δεν γίνετε Συνείδηση το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να βλάψει το Νοητικό μας Σώμα. Αντιθέτως αυτό που πρέπει να προσπαθούμε να κάνουμε είναι να οικοδομήσουμε έναν υγιή εσωτερικό εαυτό και ένα υγειές Νοητικό σώμα. Αυτό το καταφέρνουμε δια μέσω της περισυλλογής ή αλλιώς

Η Σταύρωση του Νίκου Καζατζάκη

 

της Ελένης Κατσουλάκη

1965 Καθισμένη στο μπαλκόνι του πατρικού μου σπιτιού στα Χανιά, αγνάντευα από μακριά την γαλάζια καπριτσιόζα θάλασσα ξαπλωμένη νωχελικά στα πόδια του βουνού φλερτάροντας ξεδιάντροπα με τις χρυσές ανταύγειες του ντροπαλού, ξανθού ήλιου. Δροσερό αεράκι φυσούσε κι αγκάλιαζε με τρυφεράδα τα καΐκια, τις ψαρόβαρκες και τους μουσκεμένους στον ιδρώτα χαμάληδες που πηγαινοερχόταν στο ενετικό μουράγιο φορτωμένοι με βαριά λιγδωμένα καφάσια από ψάρια και δίχτυα.

       Ο νους μου, ανυπότακτος αντάρτης, περιπλανιόταν σε μακρινά ανερεύνητα ακρογιάλια κι η καρδιά μου φουρτούνιαζε. Στην ποδιά μου κρατούσα δυο βιβλία: Τον καπετάν Μιχάλη και τον Τελευταίο πειρασμό. Σαν διψασμένος ορειβάτης ρουφούσα με δονκιχωτική λαχτάρα τις πυρωμένες λέξεις του Καζαντζάκη και ανατρίχιαζα σαν έμπαινα στα στήθια του φουρτουνιασμένου Κρητικού που πάλευε να λευτερωθεί από την σκλαβιά του βάρβαρου Σουλτάνου.

       Ξαφνικά, η αυστηρή μορφή ενός καλόγερου του Άγιου Όρους ξεπετάχτηκε σαν φάντασμα εμπρός μου. Ήταν ένας ψηλόλιγνος, μουσάτος κληρικός με αετίσια ρασπούτικα μάτια που νοίκιαζε ένα δωμάτιο στον πάνω όροφο. Πάντα ταξίδευε σ’ όλους τους ελληνικούς ορίζοντες πουλώντας θαυματουργό χώμα από τα Ιεροσόλυμα παρμένο μέσα από τον τάφο του Χριστού για φυλακτά και θεϊκά γιατροσόφια.

       Μονομιάς άρπαξα τα βιβλία και τα ‘χωσα κάτω από τα ρούχα μου. Σίμωσε κοντά σουφρώνοντας τα παχιά του φρύδια και με μια γρήγορη κίνηση τα παίρνει στα χέρια του. Οι φλέβες στα μηλίγγια του φούσκωσαν και ανατινάχτηκε σαν να τον δάγκωσε φίδι.

       - Ντροπή σου αμαρτωλή να διαβάζεις τα βρωμερά τούτα βιβλία του βλάστημου αντίχριστου Κρητικού που ρεζίλεψε τους ηρωικούς αγώνες της Κρήτης και μασκάρεψε τα ιερά και όσια της εκκλησιάς μας. Αφορεσμένος νάναι σε όλους τους αιώνες αμήν.

       - Μα ο Χριστιανισμός κηρύσσει αγάπη, τόλμησα να διαμαρτυρηθώ. Ο Καζαντζάκης πόνεσε την αλυσοδεμένη ψυχή της έρημης Κρήτης και αγάπησε τον Χριστό.

       Ο μοναχός χλιμίντρησε σαν αγριομούλαρο. Έφτυσε καταγής φουρτουνιασμένος. Αφρισμένα σάλια τρέχανε από το στόμα του. Βράχνιασε η φωνή του.

       - Ο διάολος να μπει μέσα σου. Σ’ εσένα και σ’ αυτόν τον τσαρλατάνο που σε ξεμυάλισε. Διάολε στην κοκάλα του. Ποτέ να μην λιώσουνε, Αμήν!

       Έφυγε τρομαγμένος σαν λιποτάχτης πηδώντας δυο-δυο τα σκαλιά για να γλιτώσει από την λέπρα της τυπωμένης απαγορευμένης σκέψης του Σατανά.

      

Clark Gable…Τέκτων κατά πατρική απαίτηση

 

Τέκτων κατά πατρική απαίτηση

Ο Κλαρκ Γκέιμπλ (Clark Gable) γεννήθηκε στο Οχάιο των Η.Π.Α. το 1901από τον Γουίλιαμ  Γκέιμπλ και την Αντελίν Χέρσελμαν. Προερχόταν από ιδιαίτερα εύπορη οικογένεια αφού ο πατέρας του ασχολείτο με γεωτρήσεις πετρελαίου. Το επίθετό του ήταν κανονικά Goebel (Γκέμπελ), αλλά η οικογένεια το άλλαξε σε Gable, κατά τη διάρκεια του α' Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς ήταν γερμανικό και το αμερικανικό έθνος έτρεφε αντιπάθεια προς τους γερμανούς.

Στην εφηβεία του ο Gable, υπήρξε ιδιαίτερο ψηλό παιδί με δυνατή φωνή. Οι καλλιτεχνικές του τάσεις που ήταν έκδηλες από μικρό παιδί ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο, όταν στα δεκατρία του ήταν το μόνο ανήλικο μέλος της μουσικής μπάντας της πόλης. Επίσης, λάτρευε τονΣαίξπηρ και του άρεσε να απαγγέλει τα σονέτα του. Ο πατέρας του, που προτιμούσε ο γιος του να ασχολείται με το κυνήγι, προθυμοποιήθηκε να τον βοηθήσει να βελτιώσει τη μόρφωσή του, αγοράζοντάς του μια εγκυκλοπαίδεια 72 τόμων με όλα τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Όταν ο Gable ήταν δεκαεφτά χρονών, ο πατέρας του αντιμετώπισε οικονομικά προβλήματα και αναγκάστηκε να μετακομίσει μαζί με την οικογένειά του σε μια φάρμα κοντά στο Έικρον του Οχάιο. Ο Gable που δυσκολευόταν να προσαρμοστεί στο νέο περιβάλλον, αποφάσισε να πάει να δουλέψει σε εργοστάσιο λάστιχων. Την ίδια χρονιά αποφάσισε να γίνει ηθοποιός αφότου παρακολούθησε την θεατρική παράσταση «The Bird of Paradise».

Το 1924 ο Gable βρέθηκε στο Hollywood. Στη συνέχεια παντρεύτηκε με την καθηγήτρια της υποκριτικής του Τζοζεφίν Ντίλον και ανέλαβε καθήκοντα ατζέντη. Οι πρώτοι του ρόλοι ήταν σε βωβές ταινίες του Έριχ Φον Στρόχαϊμ, όπου εμφανιζόταν ως κομπάρσος. Συμμετείχε επίσης και σε ταινίες μικρού μήκους, αλλά το γεγονός ότι δε του ανέθεταν κανένα μεγάλο ρόλο τον απογοήτευσε και έτσι επέστρεψε στο θέατρο. Εκεί γνωρίστηκε με τοn επίσης τέκτονα Λάιονελ Μπάριμορ (Lionel Barrymore), με τον οποίο διατήρησε μακροχρόνια φιλία. Αυτός ήταν που τον παρότρυνε να συνεχίσει να εργάζεται στο θέατρο. Την περίοδο 1927 -