Κάνοντας την τεκτονική μας ενδοσκόπηση...Πίνακας

 

Μέσα από πολλά διαμάντια της Ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, ποίησης και Τέχνης θα ανακάλυπταμε μηνύματα που μόνο εκείνη, την Άχρονη Στιγμή, μέσα στο μισοσκόταδο του ανοίγματος των εργασιών μας μπορεί κάποιος να ακούσει και να διαλογιστεί. Μηνύματα σταλμένα μέσα από την αχλή του πανδαμάτορα Χρόνου, από ανθρώπους που διάβηκαν τις στήλες και άφησαν τα ανεξίτηλα χνάρια τους μέχρι πέρα από την Ανατολή, για όλους εμάς τους ταπεινούς να βρούμε και να ακολουθήσουμε.

"Ω μυστικό κατέβασμά μου

Ως την ύστερη άβυσσο του ίδιου μου εαυτού

Και ώ ανέβασμά μου

Ως με το Φως

Όπου κοιτάζοντας απ’όλες τις μεριές τον άνθρωπο

Αντικρίζω αδελφικά, κατάβαθα, τον δικό μου εαυτό"

            (Άγγελος Σικελιανός)

Αντικρίζοντας το μίσος, την εμπάθεια και την απαξίωση που ζωγραφίζεται στην έκφραση κάποιων πολιτικών εκπροσώπων ή οπαδών ακραίων δεξιών ή αριστερών τάσεων, μπροστά στην κάμερα της τηλεόρασης, δεν μπορούμε παρά να νοιώσουμε απέραντη θλίψη και να σκεφτούμε τα λόγια ενός μεγάλου Τέκτονα και μύστη, πατέρα του Σοσιαλισμού στην Ελλάδα (αλλά εντελώς λησμονημένου πια, από τους σύγχρονους «σοσιαλιστές»), του αείμνηστου ένδοξου αδελφού μας Σπυρίδωνα Νάγου:

«Αγάπα τον άνθρωπο, όχι από ιδεολογία ή κατ’επιταγή. Αγάπα τον άνθρωπο αδιαφορών αν αυτός σε αγαπά, σε μισεί ή σε περιφρονεί. Στο πρόσωπο του κάθε ανθρώπου να βλέπεις επαναλαμβανόμενη τη δική σου υπόσταση. Σεβάσου πάντοτε οποιονδήποτε άνθρωπο, αγαθό ή κακό, πεπαιδευμένο ή άξεστο, γιατί είναι μια αξία της Φύσεως που εργάσθηκε επί πολλούς αιώνες για την ανθρώπινη οντότητα. Η οντότητα αυτή έχει λανθάνοντες τους Νόμους της Αρετής και της Σοφίας. Βοήθησέ τον εσύ με την αγάπη σου και το ενδιαφέρον σου για να τους εκδηλώσει έντονα. Σεβάσου όμως τον άνθρωπο, κάθε άνθρωπο, γιατί κι αυτός προορίζεται να γίνει μια μέρα Θεία Ύπαρξη».

Αγάπη και Σεβασμός προς τον Άνθρωπο.  Όμως, όχι αυτή η «άξεστη», ακαλλιέργητη αγάπη που ακόμα και ο πιο τιποτένιος εγκληματίας μπορεί να έχει προς τους οικείους του, τη φυλή του, τους ομοϊδεάτες ή την πατρίδα του, αλλά η ανόθευτη, μη στοχευμένη Αγάπη που ορίζεται από τη διδασκαλία του Ιησού και από την Τεκτονική ηθική και αποτελεί τη Θεία Φλόγα της Δημιουργίας.

Πόσο δύσκολο είναι να νοιώσει κανείς κάτι τέτοιο! Ακόμα και στις καλύτερες μέρες μου, δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι θα μπορούσα να το καταφέρω εντελώς. Ίσως να μην μπορέσω να το καταφέρω ποτέ, ίσως να μείνω δέσμιος αυτών των άξεστων, στοχευμένων συναισθημάτων που τρέφω για την οικογένειά μου, την πατρίδα μου και τους φίλους μου.

Είναι σα να σου ζητάνε να λυγίσεις μια άρθρωση του χεριού σου προς μια εντελώς νέα κατεύθυνση, όπως κάνουν κάποιοι Κινέζοι ακροβάτες, από αυτούς που από τα μικράτα τους δεν μάθανε να κάνουν τίποτε άλλο από το να σειόνται και να λυγιόνται με απίθανους, εξωπραγματικούς τρόπους.  Κι εδώ μιλάμε για την ψυχή μας, που έμαθε να υπάρχει αγκυλωμένη και άκαμπτη, μέσα στα καλούπια που την έβαλαν οι γονείς μας και η Κοινωνία γύρω μας.

Όμως, μέσα στο πιο κακοχυμένο μαρμάρινο αγκωνάρι μπορεί να κρύβεται ένας ακόμα Ερμής, που περιμένει τον Πραξιτέλη να τον λευτερώσει. Ένας απλός συμβολισμός είναι και τούτο, που μας λέει όμως ότι από την ουσία της ψυχής και του λογισμού σου πρέπει με κόπο και προσπάθεια να αφαιρέσουμε όλα αυτά που είναι περιττά, άχρηστα και αδιάφορα και να κρατήσουμε μόνο τον πυρήνα που μέσα του κατοικεί το Φως.

Και για να το καταφέρεις, πρέπει να ξεκινήσεις τη μοναχική σου κατάβαση στην «ύστερη άβυσσο του εαυτού σου» κι εκεί μέσα να κατανοήσεις τα θεριά που κατοικούν, να παλέψεις μαζί τους και να τα διώξεις, αφήνοντας το Φως να λάμψει στο σκοτάδι σου. Γιατί εκεί ίσως κατοικούν ακόμα οι σκιές και οι ψεύτικες αλυσίδες που μας υποτάσσουν όπως στο Σπήλαιο του Πλάτωνα.

J. Kan  Le

Τεκτονικός Πίνακας Νέων Τεκτόνων 2013

 

"Πώς από τις επαναστάσεις του 18ου, 19^ου αιώνα και τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και την ανασύσταση των κοινωνιών σε πνευματικές και ηθικές αξίες, φθάσαμε στην κατάρρευση όλων αυτών μπροστά στα πόδια της Ύλης.

Ο σημερινός άνθρωπος ατενίζει τη ζωή και το μέλλον του με περισσή απορία. Στέκεται ενώπιον τους με τα μάτια ορθάνοικτα διερωτώμενος συνειδητά ή ασυνείδητα το τρομερό εκείνο ερώτημα που έμελλε να υπαγορεύσει την τραγωδία του Φάουστ: «Εγώ που μελέτησα Αστρονομία, Μαθηματικά και Φιλοσοφία, εγώ που θεμελίωσα Αρχές, ερεύνησα τη Φύση των πραγμάτων, εγώ που ζήλεψα τα πουλιά και πέταξα όπως αυτά, σήμερα…στο δύση ίσως του πολιτισμού μου, ανακαλύπτω ότι δεν έχω τίποτα. Γυμνός και ταπεινός καταθέτω τον εαυτόν μου ενώπιον της κενότητας. Όλα κατέρρευσαν μπροστά τα πόδια της Ύλης».

Οι αιώνες που περάσανε από πάνω του και τα ψήγματα της Γνώσης που κατέκτησε δεν τον ωφέλησαν όσο περίμενε. Γιατί όμως, όταν 3 αιώνες πρίν, οι προυποθέσεις για μια μεγάλη αλλαγή ήταν καλύτερες από ποτέ ;

Ήδη στα τέλη του 18ου αιώνα ξεσπούν δύο μεγάλες επαναστάσεις: η Αμερικανική (1776) και η Γαλλική (1789). Η Διακήρυξη της Φιλαδέλφειας της 4ης Ιουλίου 1776 εμπνέεται από τις πολιτικές ιδέες του Διαφωτισμού και τάσσεται εναντίον του θεσμού της βασιλείας. Οι πρωτοπόρες και φιλελεύθερες κοινωνικές ιδέες της πρόκειται να επηρεάσουν διάφορα επαναστατικά κινήματα σε όλο τον κόσμο με πρώτη και καλύτερη τη Γαλλική Επανάσταση που πλησιάζει (1789).

Στη Γαλλία η καταπιεσμένη «τριτη τάξη» επαναστατεί ενανατίον κλήρου και ευγενών, επικρατεί και ψηφίζεται η «Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη», η οποία αποτελεί τον καταστατικό χάρτη του νέου καθεστώτος. Όπου διακηρύσσεται ότι η κυριαρχία πηγάζει από το έθνος και όχι από το μονάρχη ενώ τα θεμέλια της νέας κοινωνίας πρέπει να είναι η ελευθερία, η ισότητα και η αδελφοσύνη.

 Δεσπόζουσα προσωπικότητα και σύνδεσμος των δύο μεγάλων επαναστάσεων, ο τέκτονας Marquis de Lafayette. Μια ηγετική μορφή που συνέβαλε ενεργά και στις δύο επαναστάσεις, ο οποίος υπηρέτησε στον Αμερικανικό Επαναστατικό πόλεμο σε ισχυρή θέση και ο ηγέτης της Εθνικής Φρουράς κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης. Μάλιστα όταν το 1917 τα Αμερικανικά στρατεύματα ανακαταλάβανε το Παρίσι, τελέστηκε τεκτονικό μνημόσυνο πάνω απ’ τον τάφο του Lafayette σαν ανταπόδοση της συμβολής του στην απελευθέρωση της Αμερικής όπου ο τέκτονας στρατηγός Charles Stanton αναφώνησε, Nous voila, Lafayette (Lafayette, we are here!“)

Εμπνέονται πλέον οι λαοί όλης της Ευρώπης να παλέψουν ενάντια στην εκμετάλλευση και τις δικές τους μοναρχίες, αποτελώντας το έναυσμα για ξεσηκωμό στην Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα.

Η Μύηση ως ένας παγκόσμιος παραδοσιακός, αρχαϊκός θεσμός.

 

Μυστηριακές μορφές στην αρχαιότητα

Περίληψη

Τα Μυστήρια είναι ένας θεσμός που τον συναντάμε σε κάθε παραδοσιακή
κοινωνία της αρχαιότητας. Με τα Μυστήρια ο άνθρωπος εισέρχεται στη
σφαίρα των Θεών. Εκείνη η πανάρχαια εποχή ,που ο άνθρωπος ζούσε σε συμφωνία με τη φύση, γυρίζει πάλι πίσω και ο μύθος γίνεται παρών και πραγματικός.
Σε όλα τα Μυστήρια βρίσκουμε γνώσεις σχετικά με τη ζωή, το θάνατο, τη μετενσάρκωση, την αθάνατη φύση του ανθρώπου, καθώς και διδασκαλίες σχετικές με την ανθρωπογένεση.
Η Μύηση παρουσιάζεται στην αρχαιότητα ως η αποκάλυψη ενός
Μυστηρίου. Γι'αυτό τα αρχαία Μυστήρια και οι Μυήσεις είναι δύο έννοιες πολύ στενά συνδεδεμένες .
Οι εθνολόγοι θεωρούν 3 τύπους μύησης στους παραδοσιακούς πολιτισμούς και κοινωνίες: α) αυτόν που επιτρέπει στον έφηβο να μπει στον κόσμο των
«ώριμων», μέσω της λεγόμενης «φυλετικής μύησης»,

β) αυτόν που επιτρέπει την είσοδο σε μυστικές αδελφότητες, μέσω της λεγόμενης
«θρησκευτικής μύησης» και γ) αυτόν που επιτρέπει την απόκτηση υπερφυσικών δυνάμεων, μέσω της λεγόμενης «μαγικής μύησης».

Σε όλες τις παραδοσιακές κοινωνίες ανακαλύπτουμε τελετές Μύησης: από
τους αρχαίους πολιτισμούς της Ανατολής , μέχρι τους Προ-κολομβιανούς
της Αμερικής, περνώντας από την Αφρική, την Αίγυπτο και την Ευρώπη. Η
τελετουργική πράξη και η ύπαρξη τελετών είναι ένα στοιχείο κατεξοχήν
ανθρώπινο, έμφυτο στην ανθρώπινη φύση.

Ο Kατακλυσμός του Δαρδάνου

 

Ο Δάρδανος σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία ήταν γιός του Δία και Ηλέκτρας κόρης του Άτλαντα, ο οποίος βρέθηκε στην Σαμοθράκη μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Ιασίωνα και την αδελφή του Αρμονία κατά την διάρκεια ενός κατακλυσμού στον οποίο βούλιαξε το μεγαλύτερο τμήμα του νησιού. Οι απόψεις σχετικά με το μέρος απο το οποίο βρέθηκε ο Δάρδανος διίστανται την επικρατούσα άποψη εκφράζει ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς (1ος αιώνας π.χ.) (Ρωμαική Αρχαιολογία - Κεφ.61) που λέει οτι ήρθε στην Σαμοθράκη απο την Αρκαδία μετά απο τοπικό κατακλυσμό.Ο Βιργίλιος στην Αινειάδα αναφέρει οτι ήρθε απο κάποιο νησί δυτικά του Ατλαντικού την Εσπερία μετά απο κάποια καταστροφή απο πλημμύρα, μερικοί το μεταφράζουν οτι ίσως πρόκειται για κάποιο υπόλειμμα  της Ατλαντίδας στην περιοχή των Καναρίων νησιών που βυθίστηκε. Την εποχή που βρέθηκε ο Δάρδανος με τα αδέλφια του στην Σαμοθράκη μεγάλος κατακλυσμός κάλυψε το μεγαλύτερο μέρος του νησιού το οποίο επικοινωνούσε με την απέναντι γή της Μακεδονίας με νερά, και οι κάτοικοι τρομοκρατημένοι κατέφυγαν στο ψηλότερο βουνό του νησιού για να σωθούν.

Μετά το πέρας του κατακλυσμού έφθασε ο Κάδμος στο νησί της Σαμοθράκης που παντρεύτηκε την αδελφή τουΔάρδανου Αρμονία ενώ ο μεγαλύτερος αδελφός του Ιασίων είχε ερωτική επαφή με την θεά Δήμητρα γι'αυτό ο Δίας τον κατακεραύνωσε για να τον τιμωρήσει. Ο ίδιος ο Δάρδανος μετέβη με πλοία απέναντι στην Μικρασιατική ακτή στο όρος Ίδη της Τρωάδας οπου τον υποδέχθηκε ο βασιλιάς Τεύκτρος δίνοντας του δεύτερη σύζυγο την κόρη του Βάτεια αφού η πρώτη του σύζυγος Χρυσή κόρη του γίγαντα Πάλλαντα δέν ζούσε. Με την πρώτη σύζυγο του Χρυσή ο Δάρδανος είχε αποκτήσει δύο γιούς τον Ιδαίο και τον Δύμανατα ενώ με την Βάτεια κόρη του βασιλιά Τεύκτρου απέκτησε αργότερα τον  Εριχθόνιο και τον Ίλο. Μετά τον θάνατο του Τεύκτρου ο Δάρδανος τον διαδέχθηκε στον θρόνο βασίλευσε 31 χρόνια ώς τον θάνατο του ονομάζοντας το βασίλειο Δαρδανία, ίδρυσε την ομώνυμη πόλη Δαρδανία σε πολύ ψηλό σημείο απο φόβο ώστε να εξασφαλίσει οτι εάν επαναληφθεί ο κατακλυσμός της Σαμοθράκης η πόλη δέν θα βυθιστεί. Διάδοχος του Δάρδανου ήταν ο Εριχθόνιος γιός του με την Βάτεια και εγγονός του Τεύκτρου όπως ήταν η

Τα «Ιπποτικά» Τάγματα ως μυστικαί αδελφότητες-Εταιρίαι και η σχέσις των προς τον Τεκτονισμόν

 

Τα «Ιπποτικά» Τάγματα ως μυστικαί αδελφότητες-Εταιρίαι και η σχέσις των προς τον Τεκτονισμόν ή (Φραγκο-)Τεκτονισμόν ή «Ελευθερο»Τεκτονισμόν,τον ανδρωθέντα και εξ αιτίας της Καθολικο-προτεσταντικής διαμάχης εντός του συγκρουσιακού κλίματος του μετεπαναστατικού-Αστικοδημοκρατικού συστήματος φανατισμού προς τον Καπιταλισμόν και τον Σοσιαλισμόν.

       Οι προαναφερθέντες συγκεκριμένοι αυτοί κλάδοι διαδοχικώς ιδρύθησαν από τας αρχάς του 11ου μ.Χ. αιώνος και εφ’ εξής, ειδικώτερον δε ως πρώτος μεν ο των «Φιλοξένων ή Νοσοκόμων Ιπποτών του Αγίου Ιωάννου», το 1099μ.Χ. και κατακυρωθέντος τούτου Εκκλησιαστικώς το 1113μ.Χ. διά σχετικής Παπικής Βούλας, ως δεύτερος δε, αμέσως μετά, ο των «Πενήτων Ιπποτών του Χριστού και φυλάκων του Ναού» αφανώς από του 1112 και εμφανώς από του 1118 μ.Χ., τεθέντος τούτου, κατά διαφόρους χρονικάς συγκυρίας, υπό την προστασίαν κυρίως του εδραιωμένου ήδη από του 8ου μ.Χ. αί. κλάδου των Εβραιογενών ηγεμόνων εντός των κόλπων της Φραγκικής Βασιλικής αριστοκρατίας. Ομοίως το ίδιον Τάγμα ετέθη υπό την προστασίαν του εγκατεστημένου Ρωμαϊκού Εκκλησιαστικού Ποντιφικάτου και δια την προώθησιν και εξυπηρέτησιν των επιδιώξεων και σκοπών αυτών, άπαξ και ήδη τα ανωτέρω δύο καθεστώτα  είχαν υποκαταστήσει σταδιακώς την κυριαρχίαν του Imperium, μετά την κατάλυσιν αυτού το 476 μ.Χ. υπό των Γότθων και έκτοτε διήυθυναν τα πολιτικά πράγματα εις την Δύσιν. Σημειούται επίσης ότι το φαινόμενον αυτό δεν συνέβαινε μόνον κατά την διάρκειαν των ετών του «Βασιλείου των Βαρβάρων», αλλά συνεχίζετο και κατά την χρονικήν περίοδον από της ιδρύσεως της «Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας» το 800 μ.Χ. και εφεξής, δηλ. από της στέψεως του Καρλομάγνου εις την Ρώμην και εντεύθεν, υπό το ισχύον Παποκαισαρικόν σύστημα διακυβερνήσεως, εις ολόκληρον την προαναφερομένην επικράτειαν.
       Όπισθεν βεβαίως όλων αυτών, κατά παλαιοτέρας, ιδίως δε κατά νεωτέρας, ερεύνας και εκδοχάς, διαγράφεται αμυδρώς το θρυλούμενον «Ηγουμενείον ή Κοινόν της Σιών», το οποίον θεωρείται υπό τινων και ως πιθανόν γενεσιουργόν αίτιον των πολύ αργότερον  (το 1776) αναφανέντων Illuminati ή «Πεφωτισμένων» της Βαυαρίας, δηλ. μυστικών Οργανώσεων, αποτελουσών εκδηλώσεις διαχρονικής τινός «αοράτου Αρχής», εις την παρασκηνιακήν  δράσιν και τας δυσδιαγνώστους σκοπιμότητας των οποίων ωρισμένοι ερευνηταί χρεώνουν μερικάς από τας μελανωτέρας σελίδας της Ιστορίας.

Παρά ταύτα εκτιμάται ότι το «Κοινόν της Σιών» δεν απετέλει ιδιαίτερον Τάγμα ή μυστικήν Εταιρίαν, αλλά μόνον την εσωτάτην Ομάδα και τον ηγετικόν πυρήνα εις την πρώτην Εδραν  του Ναϊτικού Τάγματος πολύ μετά το 1.118 μ.Χ. και μάλιστα από του 1.128/9 μ.Χ., οπότε επισήμως ανεγνωρίσθη τούτο δια Παπικής Βούλας (Omne Datum Optimum) του Κιστερκιανού Πάπα Καλλίστου του Ι και κατεκυρώθη, ως αυτόνομον, όχι πλέον εξαρτώμενον από τον ¨Κανόνα¨ της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας του Αγίου Τάφου και τον κανονισμόν του Ιερού Αυγουστίνου, όπως αρχικώς είχεν ιδρυθή, αλλ΄ υπαγόμενον και λογοδοτούν απ΄ ευθείας εις τον εκάστοτε Πάπαν. Εις την περιοχήν λοιπόν της «Αγίας Γης», όπως προκύπτει από συγκεκριμένας ιστορικάς αναφοράς, επί των ερειπίων   προγενεστέρας παλαιοχριστιανικής Βασιλικής του 4ου μ.Χ. αιώνος, ανηγέρθη Αββαείον, κατ’ εντολήν του Γοδεφρείδου Ντε Μπουγιόν Δουκός της Λωραίνης και κατακτητού της Ιερουσαλήμ, όπως καταγράφεται αυτός δια των τίτλων της «ευγενείας του», προς τιμήν της Notre Dame de Sion, όπου και εστεγάσθη αργότερον η ‘Εδρα του Μεγάλου Ηγουμενείου ή του κεντρικού ανωτάτου Συμβουλίου ή Μ. Σκηνώματος

Κάβειροι και Διονυσιακοί τεχνουργοί-αρχιτέκτονες

 

       1.   Οι Κάβειροι συνίστων την εταιρίαν, η οποία είχεν επηρεάσει καθοριστικώς, ως προς το τελετουργικόν και τας μυητικάς διαδικασίας της, όλας τας μεταγενέστερας εταιρείας και Θιάσους, με αποτέλεσμα να έχουν υιοθετηθή τα ανωτέρω χαρακτηριστικά γνωρίσματα και με κάποιας, έστω, παραλλαγάς από όλας σχεδόν τας μυστικάς εταιρίας – αδελφότητας και Τάγματα, όπως και τας παρομοίας από τον 14ον μ.Χ. αι. και εφεξής. Εν τούτοις πολλά σημεία των Τυπικών των τελετών των  εμφανίζονται εσφαλμένως ως συγγενεύοντα πρός τα Ορφικά, Ελευσίνια ή Αιγυπτιακά μυστήρια, εξ αιτίας του ότι δεν έχουν περισωθή ακριβείς καταγραφαί των σχετικών κειμένων των. Η πιθανή αυτή  σκόπιμος σύγχυσις απορρέει μάλλον εκ του γεγονότος ότι, λόγω των παγιωμένων επί αιώνας πλέον Χριστιανικών αντιλήψεων εις Ευρώπην, ήτο  ευχερεστέρα η αποδοχή των μυητικών τελετών των διαφόρων Αδελφοτήτων και Ταγμάτων υπό των μελών των, χάρις εις την επιφανειακήν των συνάφειαν και προς Χριστιανικάς εκκλησιαστικάς τελετουργίας.

Χαρακτηριστικόν επίσης είναι ότι, όσον αφορά στην διαδικασίαν της Μυήσεως, από των μέσων προς τα τέλη  του 18ου μ.Χ. αι. εκπορεύονται από ελευθεροτεκτονικούς κυρίως ή παρατεκτονικούς - αποκρυφιστικούς κύκλους συγκεκριμέναι απόψεις και πληροφορίαι δια τας μυητικάς τελετάς τας αποδιδομένας εις τους Καβείρους εν συσχετισμώ προς τας Τεκτονικάς «μυήσεις», με κυριωτέρους εκπροσώπους των τους: David Mackay (Masonic Encyclopaedia, 1982), Malcolm C. Duncan (Duncan’s Ritual of Masonry, 1936), Manly P. Hall (Masonic Orders of Fraternity, 1962), Ο. Wirth κ.ά., των οποίων όμως το ανεπηρέαστον και την εγκυρότητα πολλοί αμφισβητούν, μεταξύ δε τούτων και ο γράφων.

2.   Συναφώς προς τα ήδη αναφερθέντα και  παρακολουθούντες την ιστορικήν μετεξέλιξιν των Θιάσων – Συντεχνειών, καταλήγομεν εις τους «Διονυσιακούς Αρχιτέκτονας – τεχνουργούς», οι οποίοι συνεκρότουν τον Θίασον – Συντεχνείαν με Πάτρωνα θεόν τον Διόνυσον – Ίακχον (Βάκχον), αδελφόν του Φοίβου – Απόλλωνος (Ηλίου) και συμπάτρωνα του Δελφικού Ιερού. Οι ανωτέρω, συνάγεται εμμέσως, ότι είχον συνάφειαν και συνεργασίαν μετά των Καβείρων, άπαξ και το έργον των ήτο η σχεδίασις και οικοδόμησις Ναών, Μνημείων και Δημοσίων Κτιρίων, ως και η κατοχή γνώσεων και τεχνικών όχι μόνον περί την «ενεργόν τεκτονικήν» δηλ. αρχιτεκτόνησιν και εφηρμοσμένην οικοδομικήν, αλλά και

Τι είναι η σπείρα;

 

 

Η Σπείρα είναι ένα από τα αρχαιότερα σύμβολα και χρησιμοποιείται από την παλαιολιθική εποχή στον Ελλαδικό χώρο. Αυτό το περίπλοκο αλλά Πανίσχυρο σύμβολο το συναντάμε παντού καθώς και σε πάρα πολλούς αρχαίους πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο. Ειδικά όμως στη Ελλάδα υπήρξε σήμα και σύμβολο του πανταχού Αρχαίου Ελληνισμού και σύμβολο της Ζωτικής δύναμης. Θα αποτελέσει ένα από τα ισχυρότερα - ιστορικότερα σύμβολα του Ελληνικού Κόσμου και θα δηλώνει την Ελληνική καταγωγή όλων των πραγμάτων που τον φέρουν πάνω τους ειδικά πριν την κλασσική περίοδο του χρυσού αιώνα αλλά και μετά.Το συναντάμε σχεδόν σε όλες τις Ελληνικές κατοικίες και στολίζει αρχιτεκτονικά όλα τα σπουδαία δημόσια και ιδιωτικά κτίρια και μνημεία μας.
Η στροβιλιστική περιέλιξη, η Σπείρα, η δίνη, η υπέρθεση δύο υλικών σωμάτων ή δύο ενεργειακών ρευμάτων, δεν είναι τίποτα άλλο παρά ο τρόπος που δημιουργείται η ζωή, πάνω από όλα είναι σύμβολο της Ζωτικής Δύναμης. Τη Σπειροειδή κίνηση την βλέπουμε παντού στη φύση. Από τα πανάρχαια οστρακόδερμα, έως το σχηματισμό των Γαλαξιών.
Το σχήμα του σπιράλ (spiral) το συναντάμε και στην φύση. Ζούμε σε έναν γαλαξία Σπειροειδή τύπου. Οι ανεμοστρόβιλοι, τα κελύφη μαλακίων, τα δαχτυλικά αποτυπώματα, ακόμα και το μόριο του DNA έχουν την μορφή της Σπείρας .
Αντιπροσωπεύει ποικιλοτρόπως τόσο τις ηλιακές όσο και τις σεληνιακές δυνάμεις, ο αέρας, τα ύδατα, ο κεραυνός και η αστραπή είναι επίσης μια δίνη, η μεγάλη δημιουργική δύναμη, η εκπόρευση.
Επισής διαστέλλεται και συστέλλεται απεικονίζει την αύξηση και τη μείωση του ήλιου ή της σελήνης, τη γέννηση. Συμβολίζει επίσης τη συνέχεια, τον περιστρεφόμενο ουρανό, την πορεία του ήλιου, τις κυκλικές εποχές, την περιφορά της γής.

Οι Σπείρες ή δίνες σχετίζονται με το γνέσιμο και το πλέξιμο του ιστού της ζωής και του πέπλου της Μητέρας Θεάς η οποία ελέγχει το πεπρωμένο και υφαίνει το πέπλο της πλάνης.
Η Σπέιρα επίσης έχει τον ίδιο συμβολισμό με τον Λαβύρινθο και το χορό ή το βάδισμά του.
Στο μεταφυσικό πεδίο συμβολίζει τις περιοχές της ύπαρξης, τους διάφορους τρόπους μιας ύπαρξης, τις περίπλανήσεις μιας ψυχής σε εκδήλωση καθώς και την τελική επιστροφή στο Κέντρο. Η σπείρα συνδέεται επίσης με τον αφαλό σαν κέντρο δύναμης και ζωής.
Ξετυλίγεται μέσα από μύθους, θρησκευτικές δοξασίες και θρύλους. Είναι χαραγμένη στα εδάφη πάνω σε βράχους, αλλά και σε προϊστορικά μεγαλιθικά μνημεία.
Σχηματίζεται με μύριους τρόπους στα έμβια όντα, από τα πανάρχαια όστρακα, στο μαγευτικό μπλε σπιράλ στις αποικίες των μεδουσών, στο σχηματισμό οργάνων ζώων και φυτών, έως το αίμα μας που κινείται, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, Σπειροειδώς.

Τεκτονικά Σύμβολα στην Τέχνη

 

Οι Ελευθεροτέκτονες ασχολήθηκαν με κάθε πολιτιστικό πεδίο και η προσφορά τους στον ευρωπαϊκό και κατ’ επέκτασιν στον δυτικό πολιτισμό είναι εξαιρετικά σημαντική και αδιαμφισβήτητη.

Πέρα από τον σχετικά «στενό» ακαδημαϊκό ορισμό της τέχνης, πολιτισμός για τους Τέκτονες σημαίνει επίσης η ανάπτυξη των ανθρωπίνων ικανοτήτων εκείνων, οι οποίες μπορούν να περιγραφούν ως βελτίωση και τελειοποίηση της ανθρώπινης προσωπικότητας.
Η πολιτιστική σημασία του Τεκτονισμού βρίσκεται στην προσπάθεια μιας ανεκτικής ένωσης των πίστεων, πολιτισμών και των κοινωνικών ρευμάτων, καθώς και την υποστήριξη της τέχνης, αφού και ο ίδιος είναι μια sui generis τέχνη.

Η Τεκτονική μέθοδος διδασκαλίας βασίζεται στη μελέτη των συμβόλων.
Κάθε έργο τέχνης, όμως, εμπεριέχει συμβολικά στοιχεία, μηνύματα που ο εκάστοτε καλλιτέχνης προσπαθεί να παρουσιάσει στον αποδέκτη. Για παράδειγμα, η όπερα του Αμαντέους Μότσαρτ ο «Μαγικός Αυλός», ένα ιδιαίτερα αγαπητό έργο για τους Τέκτονες όλου του κόσμου, γεμάτο τεκτονικά και αλχημικά σύμβολα, ένα παραμύθι και ταυτόχρονα φιλοσοφικό δοκίμιο, μια περιπέτεια και ταυτόχρονα πολιτικός σχολιασμός, ψυχαγωγία αλλά και πρόσκληση προς πνευματική διαφώτιση και στοχασμό.

Για να προσεγγίσουμε τη σχέση της τέχνης με τον τεκτονικό συμβολισμό θεωρώ σωστό να γίνει πρώτα μια μικρή ανάλυση στο καθένα ξεχωριστά.

Για να κατανοήσουμε τα τεκτονικά σύμβολα, πρέπει να μελετήσουμε την ιστορία τους, καθώς και τη διαφορά μεταξύ του συμβόλου και του εμβλήματος. Αρκετά από αυτά προσπαθούν να διδάξουν την τεκτονική ηθική μέσω της αλληγορίας και, σύμφωνα με τη μυστικιστική σχολή, η ερμηνεία των συμβόλων συνδέεται με την πνευματική αφύπνιση και εσωτερική ανάπτυξη του ανθρώπου.

Τι είναι λοιπόν το σύμβολο; Το σύμβολο αντιπροσωπεύει μια πολύ πιο περίπλοκη ιδέα με τη χρήση ενός οπτικού ερεθίσματος, το οποίο λειτουργεί σαν μνημονικό βοήθημα. Με άλλα λόγια, το σύμβολο, διηγείται στον αποδέκτη μια ιστορία φιλοσοφικού ή ηθικού περιεχομένου, η οποία θα τον βοηθήσει στην αναζήτησή του και την κατασκευή του προσωπικού του ναού. Συχνά δεν το

Ο Τεκτονισμός υπό το πρίσµα των ραγδαίων επιστηµονικών…

 

Ο Τεκτονισμός υπό το πρίσµα των ραγδαίων επιστηµονικών, τεχνολογικών και κοινωνικών αλλαγών της τελευταίας δεκαετίας

Του Θ. Δ. Ξ.

 Το θέμα που θα σας αναπτύξω, παρουσιάζει µία εγγενή δυσκολία. Βρίσκεται, παρά την µεγάλη του σηµασία και τις σηµαντικότατες συνέπειές του ως µείζον γεωπολιτικό φαινόµενο, στα όρια της κανονικότητος του Τεκτονισµού, αφού πολύ εύκολα µπορεί στην ανάπτυξή του να παραβεί κανείς δύο πολύ σηµαντικά τεκτ. οροθέσια: των απαγορεύσεων δηλ. εν Στ. πολιτικών και θρησκευτικών συζητήσεων. Σπεύδω λοιπόν να σας προκαταλάβω λέγοντας ότι είναι ένα θέµα που ήδη από το 1998 έχει ξεφύγει από τα στενά πολιτικά και θρησκευτικά όρια, απετέλεσε αντικείµενο προβληµατισµού στον Ο.Η.Ε. και κατέληξε και σε απόφαση της ολοµελείας του. Συνεπώς, όντας οικουµενικό πλέον πρόβληµα µπορεί και πρέπει να µας απασχολήσει και να µας πρoβληµατίσει ως τέκτονες.

Το καλοκαίρι του 1993 ο καθηγητής του  Ήττον και διευθυντής του Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Samuel Huntington δηµοσιεύει εργασία µε τίτλο «Ή σύγκρουση, των πολιτισµών;» στο περιοδικό Foreign Affairs. Ήδη από την δευτέρα παράγραφο η εργασία αυτή οριοθετώντας το θέµα δηλώνει: «Η υπόθεσή µoυ είναι: ότι η βασική πηγή αντιπαραθέσεως στο νέο κόσµο δεν θα είναι κατά κύριο λόγο ιδεολογική ή οικονοµική. Oι βασικές διαιρέσεις της ανθρωπότητος και η κυρίαρχη πηγή αντιπαραθέσεως θα είναι πολιτισµική. Τα κυρίαρχα κράτη θα συνεχίσουν να παραµένουν οι σηµαντικότεροι παίκτες στα παγκόσµια θέµατα, αλλά οι κύριες αντιπαραθέσεις της παγκόσµιας πολιτικής θα προκύψουν µεταξύ εθνών και οµάδων διαφορετικών πολιτισµών. Η σύγκρoυση των πολιτισµών θα κυριαρχεί στην παγκόσµια πολιτική. Οι γραµµές ρήξεων, µεταξύ των πολιτισµών θα αποτελέσουν στο µέλλον τις γραµµές πολέµου». Η εργασία αυτή προκάλεσε αµέσως σάλο και στα χρόνια, που εν τω µεταξύ ακολούθησαν, δηµιούργησε φανατικούς οπαδούς αλλά και ακόµα φανατικοτέρους αντιπάλους. Και βεβαίως, τα γεγονότα της 11^ης Σεπτεµβρίου ελάχιστα συνέτειναν στο να γεφυρωθεί το χάσµα µεταξύ των δύο αυτών απόψεων, αντίθετα η πόλωση και η ξενοφοβία που επακολούθησε, συνέτειναν στο να ενταθεί η αντιπαράθεση από τα δύο µέρη.

Στην πραγµατικότητα, η θεωρία της συγκρούσεως των πολιτισµών εµφανίσθηκε πολύ πριν την ανακοίνωση του Huntington. Ήδη από το 1953 ο µεγάλος Άγγλος ιστορικός Arnold Toynbee χρησιµοποιεί αυτόν τον όρο σε µία σειρά διαλέξεών του ενώ το 1990, ο ειδικός σε θέµατα Μέσης Ανατολής Bernard Lewis γράφει ότι η µουσουλµανική έχθρα προς την Δύση, δεν είναι «τίποτε άλλο από µία σύγκρουση πολιτισµών». Γιατί λοιπόν η ανακoίνωση αυτή του Huntihgton προκάλεσε σάλο; Μία απλή κατ” αρχήν εξήγηση της αντιδράσεως αυτής ήταν, ότι ήδη από το 1992 περίπου ό διπoλικός διαχωρισµός επί τη βάσει πολιτικών ιδεολογιών είχε χάσει την σηµασία του.

Από την άλλη όµως µεριά, ο διογκούµενος ισλαµικός ριζοσπαστισµός αφ” ενός και ο εξτρεµισµός που κατά πόδας τον ακολούθησε, παραδόξως και παρά τις προβλέψεις των κρατουσών µαρξιστoγενών κυρίως θεωριών ούτε γεννώνται ούτε αναπτύσσονται σε αποκλήρους ή οµάδες και εθνότητες χαµηλού εισοδήµατος αντιθέτως, γιγαντώνονται σε µεσοαστικές τάξεις.

Γιατί λοιπόν προέκυψε και κυρίως γιατί εντείνεται η σύγκρoυση µεταξύ των πολιτισµών; Εδώ µπορούµε να διακρίνουµε κατ” αρχήν τρείς λόγους:

ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΜΑΣΟΝΩΝ…ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ.

 

Επίσημα, ο τεκτονισμός δεν ανακατεύεται με την πολιτική. Έχει, όπως εκθέσαμε, άλλους σκοπούς, καθαρά «ανθρω­πιστικούς». Άλλο όμως το επίσημο κι άλλο το ανεπίσημο. Γιατί πολλές φορές και ειδικότερα στις Λατινικές χώρες, όχι μό­νο ανακατεύτηκε, αλλά έπαιξε και μεγάλο ρόλο, μέσα από τα πα­ρασκήνια πάντοτε, και επηρέασε δυναμικά την πολιτική ζωή με­ρικών χωρών. Ειδικά ο 20ός αιώνας έχει να παρουσιάσει στην Γαλλία στοές τεκτονικές, που κάνανε την χώρα να διοικείται σχεδόν ολοκληρωτικά από τους μασόνους.

Σε μια τεκτονική προκήρυξη του 1929 γράφεται καθαρά: «Οι μασόνοι θα καταστούν η βάση της Γαλλικής Δημοκρατίας».

Βέβαια, δεν είναι «όλοι» οι μασόνοι που ανακατεύονται με τα πολιτικά. Οι περισσότεροι, και μάλιστα οι μεγάλοι βαθμούχοι, μένουνε απόλυτα αμέτοχοι σε τέτοια θέματα. Και πρέπει να πούμε ότι, από κείνους που ανακατεύονται, συμβαίνει πολλές φορές να υπάρχουν αντιφρονούντες. Δηλαδή η πολιτική τους πεποίθηση δεν έχει  καμιά σχέση με τον μασονισμό και ακόμα τους κάνει αντι­πάλους στο πολιτικό πεδίο.

 Ο πολύς κόσμος νομίζει ότι οι μασόνοι παίρνουνε γραμμή τάδε από τους ανωτέρους τους ή από την στοά τους και πρέπει υποχρεωτικά  να ακολουθησούνε αυτή τη γραμμή. Αυτό είναι λάθος,  γιατί ο  επίσημος μασονισμός αναγνωρίζει ανεξαρτησία των αδελφών δηλαδή των μελών του, στο πολιτικό θέμα.

Πολλοί  έχουνε συμφέρον -γιατί ο μασονισμός έχει και πάρα πολλούς εχθρούς-να διαδίδουνε ό,τι θέλουνε. Και ακριβώς αυτή η φήμη ότι οι  μασόνοι συσπειρούνται γύρω από την ίδια πολιτική ιδεολογία , είναι καθαρός μύθος και επινόηση των αντιπάλων τους.

Για βεβαίωση θα πούμε κάτι σαν αποκάλυψη: Οι περισσότεροι  πολιτικοί , όλου του κόσμου, είναι μασόνοι. Και αυτοί οι πολιτικοί είναι αντίθετοι στις εκλογές. Αυτοί τρώγονται πολιτικά, ενώ

Πολλές  φορές συμβαίνει να ανήκουν και στην ίδια ακόμα στοά.(Στοές  λέγονται οι διάφοροι τεκτονικοί σύλλογοι). Που σημαίνει ότι ο  μασονισμός δεν ανακατεύεται καθόλου στις πολιτικές πεποιθήσεις και στους πολιτικούς καβγάδες των μελών του.

Δηλαδή «δεν υπάρχει μασονική πολιτική ενιαίας κατευθύν­σεως». Αυτά που λένε, ότι «όλες οι μασονικές στοές του κόσμου είναι ενωμένες σε μια ενιαία πολιτική κατεύθυνση και ότι επιδιώκουνε όλες μαζί τον ίδιο πολιτικό σκοπό», είναι καθαρά παραμύ­θια και αποσκοπούνε ακριβώς να πολεμήσουνε την αδελφότητα με το όπλο «πολιτική».

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΑΓΚΛΗΣ ΕΝΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΑ ΕΛΛΗΝΑ, ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΥ και ΤΕΚΤΟΝΑ

 

 

1) Η οικογένεια Δαγκλή

Το ελληνικό επώνυμο Δαγκλής ή Νταγκλής το έφερε ισχυρή πολεμική οικογένεια από το Σούλι, μέλη της οποίας αναφέρονται στους αγώνες κατά του Αλή Πασά και αργότερα ως αγωνιστές στην Επανάσταση του 1821. Η οικογένεια των Δαγκλήδων από το 1834 μαζί με άλλες οικογένειες Σουλιωτών, εγκαταστάθηκαν στη Ναύπακτο.

Κατά την διάρκεια των χρόνων της επανάστασης, οι πρόγονοί του (και κυρίως ο παππούς του Γιώτης Δαγκλής), δραστηριοποιήθηκαν στον χώρο της Ηπείρου και της Αιτωλοακαρνανίας. Τα ίδια έτη και στις ίδιες περιοχές ανέπτυξε στρατιωτική δραστηριότητα ο Ιωάννης Μελάς (1787-1834) αγωνιστής του 21 , παρών στην έξοδο του Μεσολλογγίου αλλά και πολιτική δράση ως διοικητής Ναυπάκτου,Πάτρας και Αιγίου με έδρα την Ναύπακτο. Βρέθηκε και πολέμησε στα ίδια μέρη με τον με τον παππού του Δαγκλή , Γιώτη (Παναγιώτη) επίσης ήρωα της Επανάστασης του 1821. Οι δύο οικογένειες, θα βαδίσουν παράλληλα σε όλους τους αγώνες του Έθνους αλλά και στις ειρηνικές στιγμές για τα επόμενα 120 χρόνια.

2) Γέννηση και πρώτα χρόνια

Η γέννηση του αδ.Παναγιώτη Δαγκλή έγινε το 1853 και επ’αυτού δεν υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των διαφόρων πηγών παρά την έλλειψη ακριβούς ημερομηνίας. Οι ιστορικές και ληξιαρχικές πηγές δεν είναι όλες σύμφωνες στον ακριβή τόπο γέννησης και αυτό λόγω των συχνών μετακινήσεων της οικογενείας του ( ο πατέρας του Γεώργιος Δαγκλής ήταν επίσης στρατιωτικός), όπως επίσης και της ελλειματικής οργάνωσης των Κρατικών Υπηρεσιών εκείνη την εποχή . Η πιο πιθανή εκδοχή είναι ότι γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Αγρίνιο , αν και κάποιες πηγές αναφέρουν ως τόπο γέννησης και προσωρινής κατοικίας της οικογένειας την Στυλίδα.

Ο Παναγιώτης Δαγκλής νυμφεύτηκε την Σοφία Μόστρα, αδελφή της Ειρήνης Μόστρα η οποία ήταν νυμφευμένη με έναν άλλο ήρωα των Βαλκανικών πολέμων , τον Κωνσταντίνο Σμολένσκη . Οι αδελφές Μόστρα ήταν γόνοι (από την πλευρά της μητέρας τους) της οικογένειας Μελά , μέλος της οποίας ήταν ο ήρωας Μακεδονομάχος και τέκτονας Παύλος Μελάς.

Το ζεύγος απέκτησε μια κόρη , την Ελένη Δαγκλή ενώ τα μετέπειτα μέλη της οικογένειας διέπρεψαν στον νομικό και διπλωματικό χώρο.

3) Η πορεία του ως στρατιωτικού

i. Σχολή ευελπίδων και πρώτα έτη

Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του εισήχθη στη Σχολή Ευελπίδων, από όπου αποφοίτησε το 1877 ως ανθυπολοχαγός του πυροβολικού, πρώτος στην τάξη του (αριθμός στρατιωτικού μητρώου 1336).

Η ένταξή του στο σώμα του πυροβολικού τον βοήθησε στην μετέπειτα στρατιωτική του εξέλιξή.

Θα πρέπει να τονισθεί ότι σημαντικό ρόλο και μεγάλο μερίδιο στην ελληνική ανεπανάληπτη επιτυχία των Βαλκανικών Πολέμων (στους οποίους διέπρεψε ο αδελφός Δαγκλής) , είχε το Πυροβολικό. Σώμα που επανδρώθηκε με επίλεκτα στελέχη του στρατεύματος και εξαιρετικούς στρατιώτες, που δημιούργησαν μύθους γύρω από την ανδρεία τους, την ευφυΐα τους και τον ενθουσιασμό τους.

Κατά την διάρκεια των σπουδών του συναναστράφηκε με συμμαθητές της σχολής Ευελπίδων, οι οποίοι αποδείχτηκαν επίσης εξαίρετοι πατριώτες και τέκτονες. Όλοι μαζί θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στους αγώνες που κλήθηκε το Έθνος στο τέλος του 19^ου και τις αρχές του 20^ου αιώνα. Τα θεμέλια για τον μελλοντικό ήρωα είχαν τεθεί.

Το 1880 προβιβάστηκε σε υπολοχαγό, το 1883 σε λοχαγό, το 1892 σε ταγματάρχη, το

ΙΕΡΟΣ ΧΟΡΟΣ..Τεκτονικός Πίνακας

 

Σεβ:..Διδ:.. Αδελφοί και αδελφές μου

ΙΕΡΟΣ ΧΟΡΟΣ

…Γιατί τον ύμνο τον ιερό στο Διόνυσο θα τραγουδήσω

ώ, μακαρισμένος κι ευτυχισμένος εκείνος, που με την γνώση των μυστηρίων του

θεού την ζωή του αγιάζει και την ψυχή του ενώνει με τον θίασο,

βακχεύοντας στα βουνά με όσιους καθαρμούς

_{Βάκχες Ευριπίδη}

 

Προηγούνται καθαρμοί, σιωπή, εγκράτειες, νυκτερινά βουνοτρεχάματα με πυρσούς και η αίσθηση της παρουσίας του θείου, είναι έντονη.

Και ξαφνικά, μέσα στη σιγαλιά της νύχτας και του βουνού, τα θροΐσματα του δάσους, ξεσπά η μουσική. Τύμπανα, χάλκινα κύμβαλα, αυλοί, κρόταλα, ενώνονται με τα χειροκτυπήματα και τις μακρόσυρτες κραυγές των μαινάδων. Ιώ, εύοί, εύαί, εύάν.

Η οργιαστική μουσική και οι ιερουργικές κραυγές, λειτουργούν ως απαρχή ξεσπάσματος, που θα οδηγήσει στην ιερή έκσταση. Ο μαιναδικός χορός έχει αρχίσει.

Με τινάγματα των χεριών, με πηδήματα ψηλά, με στριφογυρίσματα του κορμιού, με απότομα ριξίματα του κεφαλιού προς τα πίσω, με ιερουργικές κραυγές και στεναγμούς, χορεύουν οι μαινάδες τον οργιαστικό χορό, κυριευμένες από βακχική μανία. Λατρεύεται ο Βασσαρεύς, ο Τριετηρικός, ο Ιόβακχος, ο Εύιος, ο Καθηγεμών, ο Διόνυσος, ο μαινόμενος θεός.

«Ακροτάτω Ελικώνι ΧΟΡΟΥΣ ενεποιήσαντο, καλούς ιμερόεντες».

Ησίοδος, ΘΕΟΓΟΝΙΑ

Μέσα από το Μαιναδικό οργιαστικό χορό, την χορική μέθη, όλες οι κρυμμένες δυνάμεις του ασυνειδήτου, έρχονται στην επιφάνεια, στο φως, για να καθαρθούν από τον Θεό Διόνυσο και να ολοκληρώσουν την ανθρώπινη ύπαρξη.

Όταν η φιλοσοφία κατέβηκε από τα άστρα στη γη

 

Ο άνθρωπος που "κατέβασε τη φιλοσοφία από τα άστρα στη γη" πέθανε σαν σήμερα το 399 π.Χ., αφήνοντας ως παρακαταθήκη σε οπαδούς και αντίζηλους μερικές από τις πιο μεγάλες αλήθειες. Ο Σωκράτης παρά τη σοφία του, ήταν ο μόνος άνθρωπος που κατάφερε να ομολογήσει πως γνώριζε μόνο ένα πράγμα, ότι δεν γνώριζε απολύτως τίποτα.

Το 399 π. Χ. τρεις πολίτες κατηγορούν τον Σωκράτη για διαφθορά της νεολαίας, ασέβεια προς τους θεούς και εισαγωγή νέων θεοτήτων. Κατά την απολογία του Αθηναίου φιλοσόφου, οι ψήφοι εναντίον του δεν ήταν πολλές. Μετά τις τρεις ψηφοφορίες που έγιναν ωστόσο, οι αμετάβλητες απόψεις του τον οδηγούν στην καταδίκη του θανάτου. Έτσι λοιπόν, σαν σήμερα εκείνο το μακρινό έτος, ο Σωκράτης ως αληθινός φιλόσοφος πίνει το κώνειο, δίνοντας τέλος στη ζωή του όπως ακριβώς πρόσταζε ο νόμος.

Ο Σωκράτης θα μπορούσε να σωθεί εάν ήθελε, αφού οι μαθητές του είχαν τη δυνατότητα να τον βοηθήσουν να αποδράσει. Αρνήθηκε ωστόσο να οδηγηθεί στη σωτηρία γιατί εάν δραπέτευε, θα έπρεπε να να ζήσει εξόριστος μακριά από τον τόπο του και και αυτό δεν το ήθελε σε καμία περίπτωση. Άλλωστε για τον ίδιο, ο θάνατος που θα ερχόταν από το κώνειο δεν ήταν παρά μια επιτάχυνση του χρόνου που θα ερχόταν έτσι κι αλλιώς κάποια στιγμή ως φυσική συνέπεια του γήρατος.

Ο Σωκράτης με τους μαθητές του μέχρι το τέλος

Πηγαίνοντας πίσω στο έτος της γέννησής του, το 470 π. Χ. θα αποδειχθεί ορόσημο από πολλούς ιστορικούς καθώς εκείνη την χρονιά ήρθε στον κόσμο μία από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες του ελληνικού και παγκόσμιου πνεύματος που ίδρυσαν τη δυτική φιλοσοφία. Ο Σωκράτης από πολύ νωρίς αποκτά πολυάριθμο κύκλο πιστών φίλων, κυρίως νέων από αριστοκρατικές οικογένειες από όλη την Ελλάδα. Οι πιο γνωστοί από αυτούς ήταν ο Πλάτωνας, ο Αντισθένης, ο Ευκλείδης, ο Αρίστιππος.

Τα κείμενα του Πλάτωνα, οι κωμωδίες του Αριστοφάνη και διάφορα γραπτά του Ξενοφώντα μάς ενημερώνουν για την μοναδικότητα με την οποία ο Αθηναίος φιλόσοφος προσέγγιζε κάθε θέμα. Ποια σημεία του έργου του γεννούν όμως φανατικούς αντίζηλους προς το πρόσωπό του; Η κυριότερη κατηγορία που του αποδόθηκε πριν καταδικαστεί σε θάνατο ήταν η διδασκαλία του, ο ανατρεπτικός και φιλελεύθερος λόγος ο οποίος ασκούσε σημαντική επιρροή στους νέους. Πολλοί θεωρούν πως η απόφαση του δικαστηρίου ήταν νοθευμένη, ποιος ήταν όμως ο πυρήνας που δημιούργησε αυτή την τόσο κριτική εναντίον του;

Ενώ ετοίμαζαν το κώνειο, ο Σωκράτης μάθαινε μια μελωδία στον πλαγίαυλο. “Σε τι θα σου χρησιμεύσει;” τον ρώτησαν. “Μα να μάθω αυτή τη μελωδία πριν πεθάνω”

Ο Σωκράτης έζησε την ίδια εποχή με τους σοφιστές. Η βασική του αντιπαράθεση μαζί τους ήταν ως προς τη δυνατότητα της γνώσης και την απόκτηση της απόλυτης αλήθειας. Εκείνο που ξεχώριζε τον ίδιο από άλλους πνευματικούς ανθρώπους δεν ήταν οι γνώσεις του αλλά η μέθοδος που ακολουθούσε για να φτάσει στην αλήθεια. Όπως υποστήριζε ο ίδιος, ο σωστός τρόπος για να φτάσει κάποιος στη λύση ενός ζητήματος είναι να το προσεγγίσει σαν να μην ξέρει τίποτα γι' αυτό, να απομονώσει κάθε προκατάληψη.

Οι μεγαλύτεροι φιλόσοφοι ατενίζουν με προβληματισμό το σήμερα

Τα δύο βασικά όπλα του φιλοσόφου ήταν η διαλεκτική και η μαιευτική. Η διαλεκτική λειτουργούσε ως το μέσο εκείνο που εξέταζε και οδηγούσε σε συμπεράσματα έπειτα από σταδιακή αναίρεση των θέσεων του συνομιλητή με σκοπό να γίνει μια νέα προσέγγιση της αλήθειας. Αναφορικά με τη μαιευτική μέθοδο που ακολουθεί και γίνεται γνωστή στους κύκλους των θαυμαστών και των εχθρών του, ο Σωκράτης ποτέ δεν παρέθετε από την αρχή κάποια άποψη ή έστω θεωρία. Αντίθετα, προσπαθούσε με κάθε τρόπο να βγάλει την

Μυθολογία.Ορισμοί και λειτουργίες.

 

Ορισμοί του μύθου

“Η πρωτόγονη και αδέξια προσπάθεια εξήγησης του φυσικού κόσμου (Frazer).”

“Η παραγωγή ποιητικής φαντασίας από τα προϊστορικά χρόνια που έχει παρερμηνευθεί από τις γενιές που ακολούθησαν (Müller).”

“Μια πηγή αλληγορικών οδηγιών για την διαμόρφωση του ατόμου και της κοινωνικής του ομάδας (Durkheim).”

“Ένα συλλογικό όνειρο, συμπτωματικό αρχετυπικών ορμών, που προέρχεται μέσα από τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής (Jung).”

"Ο μύθος είναι μια γλώσσα που λειτουργεί σε ένα ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο όπου το νόημα "απογειώνεται" από το γλωσσικό έδαφος στο οποίο κυλά (Lévi-Strauss)."

Οι μυθικές ιστορίες φαντάζουν αυθαίρετες, ανούσιες, παράλογες παρόλα αυτά όμως φαίνεται πως επανεμφανίζονται σε ολόκληρο τον κόσμο. Μια "ευφάνταστη" δημιουργία του μυαλού σε μία περιοχή του κόσμου θα ήταν μοναδική όμως- δεν θα μπορούσε να βρεθεί ξανά σε έναν εντελώς διαφορετικό τόπο (Levi-Strauss, 1995).

Μυθική αφηγηματική δομή

              Ο μύθος πάντα αναφέρεται σε γεγονότα που υποτίθεται έλαβαν χώρα στο μακρινό παρελθόν. Αλλά αυτό που δίνει στον μύθο λειτουργική αξία είναι ότι το συγκεκριμένο μοτίβο που παρουσιάζει είναι διαχρονικό, περιγράφει το παρών, το παρελθόν και το μέλλον. Το γεγονός αυτό γίνεται ξεκάθαρο μέσα από την σύγκριση μεταξύ του μύθου και με τον αντικαταστάτη του μύθου στις σύγχρονες κοινωνίες, δηλαδή την πολιτική. Όταν ένας ιστορικός αναφέρεται στην Γαλλική Επανάσταση παρουσιάζει μια σειρά παρελθοντικών γεγονότων, μια μη αντιστρέψιμη σειρά γεγονότων όπου οι απώτερες τους συνέπειες φαίνονται ακόμα στο παρών. Για τον Γάλλο πολιτικό όμως η Γαλλική Επανάσταση είναι τόσο μια ακολουθία του παρελθόντος όσο και ένα διαχρονικό μοτίβο που μπορεί να ανιχνευθεί στην σύγχρονη Γαλλική κοινωνική δομή και που παρέχει στοιχεία για την ερμηνεία του και για την πρόβλεψη μελλοντικών εξελίξεων (Levi-Strauss, 1983).

              Η μυθολογία είναι στατική, συναντάμε τα ίδια μυθικά στοιχεία συνδυασμένα ξανά και ξανά. Είναι όμως ένα κλειστό σύστημα σε αντίθεση με την

ΑΝΟΙΞΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ (ΜΥΘΟΙ – ΣΥΜΒΟΛΑ – ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ)

 

Η εναλλαγή των εποχών

Η γη όπως ξέρουμε κάνει δύο σημαντικές κινήσεις, μία περιφορά γύρω από τον ήλιο (ετήσιος κύκλος) και μία περιστροφή γύρω από τον εαυτό της (ημερήσιος κύκλος). Ο συνδυασμός αυτών των κινήσεων είναι που δημιουργεί τις 4 εποχές.

Οι πύλες για την είσοδο της γης στις διαφορετικές εποχές, είναι οι ισημερίες της Άνοιξης και του Φθινοπώρου και τα ηλιοστάσια του Χειμώνα και του Καλοκαιριού.

Τον ερχομό της Άνοιξης σηματοδοτεί η εαρινή ισημερία. Οι παραδόσεις λένε ότι η γη ήταν κάποτε ξαπλωμένη ότι δεν υπήρχαν οι 4 εποχές, ότι στο ένα ημισφαίριο ήταν πάντα καλοκαίρι και στο άλλο πάντα χειμώνας. Κάποια στιγμή μεταξύ Μύθου και πραγματικότητας, ο άξονας της γης καθετοποιήθηκε και από τότε ξεκίνησε η εναλλαγή των εποχών, τότε ξεκίνησε ο χρόνος να είναι κυκλικός, να υπάρχει ο θάνατος και η αναγέννηση της φύσης.

Μύθοι- Σύμβολα- Παραδόσεις

Πάντα οι γιορτές τις άνοιξης σε όλους τους πολιτισμούς ήταν γιορτές χαράς, ανανέωσης με κίνηση, με χορό, με τραγούδια. Υπάρχουν λουλούδια παντού και στολίδια στους ανθρώπους και στα σπίτια, υπάρχει πλούσιο ποτό και φαγητό και ασυγκράτητη χαρά, γιατί ένας νέος κύκλος θα ξεκινήσει.

Εξάλλου παραδοσιακά οι χοροί που χορεύονται στις γιορτές της Άνοιξης είναι κυκλικοί ή μάλλον σπειροειδείς σε έναν ρυθμό Βαλς.

Ορισμένες χώρες της Ευρώπης διατηρούν ακόμα παραδόσεις, όπου οι νέοι ενωμένοι σε μία σειρά χορεύουν στα δάση περνώντας ανάμεσα από τα δέντρα και έπειτα κατεβαίνουν στην πλατεία του χωριού και συνεχίζουν να χορεύουν σε κύκλο.

Θεοί και γιορτές της Άνοιξης

Πολλοί μύθοι της Άνοιξης σχετίζονται με τον θάνατο και την ανάσταση κάποιου θεού.

Υπάρχουν κυρίως δύο τρόποι με τους οποίους οι θεοί πεθαίνουν την άνοιξη:

1. Με διαμελισμό συνήθως σε 14 ή σε 7 κομμάτια, όπως στην περίπτωση του Διόνυσου Ζαγρέα στην Ελλάδα και του Όσιρι στην Αίγυπτο.

Ο διαμελισμός συμβολίζει την ανάγκη για εξάπλωση της πνευματικής ουσίας του θεού, αλλά και των διδασκαλιών. Ακριβώς τον ίδιο συμβολισμό συναντάμε στο μυστήριο της θείας κοινωνίας, που υπάρχει σε διάφορες θρησκείες, όπου μοιράζεται στους πιστούς κρασί και ψωμί, συμβολίζοντας το σώμα και το αίμα του θεού. Επίσης ο θάνατος του αρνιού και ο διαμελισμός του για φαγωθεί συμβολίζει ακριβώς το ίδιο πράγμα. Το αρνί αποτελεί ένα κατεξοχήν μυθικό σύμβολο, με την έννοια της αθωότητας και της αγνότητας κυρίως σε πνευματικό επίπεδο, έτσι με τον διαμελισμό του επιτρέπει στους ανθρώπους την επικοινωνία με την αγνότητα αυτή.

2. Με σταύρωση ή κάρφωμα σ’ ένα δέντρο.

Ο σταυρός είναι επίσης ένα πανάρχαιο σύμβολο, που δεν έχει λείψει από καμία εποχή και κανένα λαό. Αποτελείται από δύο διασταυρωμένα ξύλα: ένα κάθετο που συμβολίζει τον πνευματικό κόσμο και ένα οριζόντιο που συμβολίζει τον

Το Ρήμα Είμαι

 

«Γνωρίζω την απόγνωση σε γενικές γραμμές. Η απόγνωση δεν έχει φτερά, δεν έχει να κάνει απαραίτητα μ’ ένα συγυρισμένο τραπέζι σε μια ταράτσα, το απόγευμα, δίπλα στην ακροθαλασσιά. Είναι η απόγνωση και δεν είναι η επιστροφή μιας ποσότητας ασήμαντων γεγονότων σαν σπόρους που αφήνουν τη νύκτα που έρχεται ένα αυλάκι στη γη για ένα άλλο. Δεν είναι το μούσκλο πάνω στην πέτρα ή σ’ ένα ποτήρι. Είναι μια βάρκα γεμάτη με χιόνι, αν προτιμάτε, σαν πουλιά που πέφτουν, και το αίμα τους δεν έχει την παραμικρή πυκνότητα. Γνωρίζω την απόγνωση σε γενικές γραμμές. Μια πολύ μικρή μορφή, περιστοιχισμένη από κόσμημα μαλλιών. Είναι η απόγνωση. Ένα περιδέραιο με χάντρες για το οποίο δεν μπορεί ποτέ να βρεθεί μια αγκράφα και του οποίου η ύπαρξη δεν κρέμεται ούτε από μια κλωστή, να η απόγνωση. Όσο για τα υπόλοιπα, ας μη μιλήσουμε καλύτερα. Δεν τελειώσαμε να απελπιζόμαστε, αν ξεκινήσαμε ποτέ. Εγώ ο ίδιος απελπίζομαι για το κάλυμμα της λάμπας γύρω στις 4 η ώρα, απελπίζομαι με τον ανεμιστήρα τα μεσάνυχτα, απελπίζομαι με του καταδικασμένου το τελευταίο τσιγάρο.

Γνωρίζω την απόγνωση σε γενικές γραμμές. Η απόγνωση δεν έχει καρδιά, το χέρι πάντα παραμένει μ’ απόγνωση χωρίς ανάσα, μ’ απόγνωση της οποίας το γυαλί δε θα μας πει ποτέ αν πέθανε. Ζω γι’ αυτήν την απόγνωση που τόσο με χαροποιεί. Μου αρέσει αυτή η μπλε μύγα που πετά στον ουρανό την ώρα που τ’ αστέρια σιγοτραγουδούνε. Γνωρίζω στις γενικές της γραμμές την απόγνωση με τις μακρόσυρτες, καταιγιστικές εκπλήξεις, την απόγνωση της υπερηφάνειας, την απόγνωση του θυμού. Σηκώνομαι κάθε μέρα όπως ο καθένας και απλώνω τα χέρια σε μια ταπετσαρία με λουλούδια, δε θυμάμαι τίποτα και είναι πάντα με απόγνωση που αποκαλύπτω υπέροχα δέντρα ξεριζωμένα από τη νύχτα. Ο αέρας του δωματίου είναι υπέροχος σαν μπαγκέτες τυμπάνου. Κάνει έναν καιρό των καιρών. Γνωρίζω την απόγνωση στις γενικές γραμμές. Είναι σαν τον άνεμο της κουρτίνας που μου δίνει ένα κράτημα. Δεν έχετε ιδέα μιας τέτοιας απόγνωσης! Φωτιά! Ω, και πάλι θα έρθουν… Βοήθεια! Να που πέφτουν από τις σκάλες… Και οι αγγελίες της εφημερίδας, και οι φωτεινές διαφημίσεις κατά μήκος του καναλιού. Σωροί της άμμου, χαθείτε, παλιοσωροί της άμμου! Σε γενικές γραμμές η απόγνωση δεν έχει σημασία. Είναι μια αγγαρεία των δέντρων που και πάλι θα φτιάξει ένα δάσος, είναι μια αγγαρεία των άστρων που θα κάνει ξανά μια μέρα λιγότερο, είναι αγγαρεία λιγότερων ημερών που και πάλι θα φτιάξουν τη ζωή μου.»

Poems of Andre Breton: A Bilingual Anthology.

Μήλο - παγκόσμιο σύμβολο της Γνώσης και της Ελευθερίας

ΑΥΤΟ ΤΟ  ΦΡΟΥΤΟ  ΚΡΥΒΕΙ  ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ

Στους  μύθους και στα παραμύθια, από τον Αδάμ και την Εύα  έως τον Πάρη  και  έως  τη μάγισσα  της Χιονάτης, το μήλο συνοδεύει  την ιστορία  του ανθρώπου. Αντιπροσωπεύει  μάλιστα, αρετές  και ελαττώματα, τύχη η κακοτυχία  και δυνατότητες  για εξέλιξη ή  καταστροφή. Το σφαιρικό του σχήμα και το κεντρικό του σημείο ανακαλεί  τη συμπλήρωση  της πράξης  και τη συγκέντρωση  όλων των δυνάμεων  σε ένα μοναδικό  σημείο.

Ο ΜΥΘΟΣ

Ο  μύθος  του μήλου, δηλαδή  η ιστορία αυτού του τυπικού  χειμωνιάτικου  φρούτου – που παρουσιάζει  την καλύτερη  όψη του  στην εποχή του  κρύου και του σκοταδιού – σύμφωνα με τη δυτική παράδοση, γεννιέται  μαζί με τον άνθρωπο. Και πιο συγκεκριμένα  με τον πρώτο άνδρα και την πρώτη γυναίκα. Πράγματι, η  Εύα  προσφέρει το μήλο  στον Αδάμ. Εκείνος  το  τρώει και αμέσως γίνεται  η προσωποποίηση  του κακού.

Συνειρμικά θα μπορούσε  κανείς  να διακρίνει  έννοιες  που δεν είναι  διόλου τυχαίες  όχι μόνο  από το γεγονός  ότι η λέξη  μήλο  είναι το ανάγραμμα του  κακού (male ) αλλά και από την κοινή ρίζα  της λατινικής   λέξης malum. Πως παγιδεύει το μήλο; Δεν λείπουν  οι αναφορές  σε αυτό, αρκεί να σκεφτεί κανείς  το χρυσό  μήλο της Έριδας  που έδωσε ο Πάρις  στην Αφροδίτη, την οποίαν προτίμησε από την Ήρα  και την Αθηνά Παλλάδα. Ακόμη, έχει μείνει  στη μνήμη  του κόσμου  το μαγεμένο μήλο  μέσω του οποίου  η Χιονάτη  υποτάσσεται  στα μάγια της κακιάς μάγισσας.

Η μνήμη αυτή έχει  διατηρηθεί έντονα  αν υπολογίσει κανείς  την ατελείωτη  αλυσίδα  πένθους και πόνου  που κατατρέχει τη μοίρα  του ανθρώπου   που τη συνδέει άρρηκτα  με εκείνη την πρώτη  παράβαση  των πρωτόπλαστων  προγόνων μας. Εξάλλου το μήλο  είναι ο καρπός  του δένδρου  της γνώσης  και ως εκ τούτου  και το σύμβολο της γνώσης.

Ανάμεσα στους θρύλους  υπήρχε και ένας  από τον   μάγο Μερλίνο  ο οποίος αναφέρεται  στον βασιλιά Αρθούρο, ο οποίος  μοιάζει με παραλλαγή  του βιβλικού διηγήματος  της «πτώσης αλλά που φωτίζει  αυτήν την ιστορία προσθέτοντας καινούργιες  έννοιες.

Ο Μερλίνο αναφέρει  ότι η  Εύα  φύλαξε το  κλαδί της  μηλιάς  που είχε κόψει  από το δένδρο  μαζί με το μήλο της κατάρας  και μη ξέροντας  που να το φυλάξει, αποφάσισε  να το φυτέψει  στη γη. Το κλαδί  έκανε ρίζες  και σύμφωνα με την επιθυμία  του δημιουργού  αναπτύχθηκε  γρήγορα  και έγινε  μεγάλο και λευκό σαν χιόνι. Ο κορμός τα φύλλα   και ο φλοιός του  ήταν λευκά. Ήταν  έτσι - εξηγεί ο  Μερλίνο- για να συμβολίζει την αγνότητα  που    είχε  η Εύα  όταν το φύτεψε, πράγμα που σημαίνει  ότι η κληρονομιά  του ανθρώπου  δεν είχε χαθεί για πάντα. Ο Αδάμ και η Εύα  φύτεψαν και άλλα δέντρα  με κλαδιά που είχαν  κόψει από το μεγάλο  λευκό δέντρο. Έτσι δημιουργήθηκε γρήγορα  ένα πυκνό δάσος, μέσα στο οποίο  τους άρεσε  πολύ να  αναπαύονται.

Το σύμβολο του ψαριού

The dreamer's painting, Man and His Symbols, C.G. Jung

Μπορούμε να θεωρήσουμε πως όλα τα σύμβολα όπως οι εικόνες, οι νότες, τα γράμματα και οι αριθμοί αποτελούν κομψοτεχνήματα της συντονισμένης προσπάθειας του ανθρώπου να βιώσει και να κατανοήσει τους κραδασμούς και τις δονήσεις μιας παγκόσμιας ελλοχεύουσας αρμονίας. Γιατί παρότι τα σύμβολα αποτελούν συντομεύσεις και παραπομπές, αυτό στο οποίο αναφέρονται είναι κάτι που τα ίδια τα σύμβολα προσπαθούν να ερμηνεύσουν. Για παράδειγμα ο αριθμός αποτελεί ένα σύμβολο που ο άνθρωπος χρησιμοποιεί για να εκφράσει μία τάξη και αρμονία στο σύμπαν την οποία προφανώς δεν δημιούργησε ο ίδιος, παρότι υιοθέτησε.

Το οινοποιείο του Summerhill, στη Kelowna, της Βρεττανικής Κολομβίας, χτισμένο στη μορφή ενός τετραώροφου αντιγράφου της Μεγάλης Πυραμίδας,για να βελτιώνεται η ποιότητα του παραγόμενου κρασιού.

Εδώ όμως δεν είναι απλά το πρόβλημα της γεωμετρίας αλλά του ίδιου του γεωμετρικού σχήματος, του συμβόλου δηλαδή που αναπαριστά κι εκφράζει το γεωμετρικό σχήμα. Πώς είναι δυνατόν ένα γεωμετρικό σχήμα να επηρεάζει τη φύση του χώρου και του χρόνου και τα φυσικά πεδία που βρίσκονται μέσα σε αυτόν; Φαντάζομαι πως οι περισσότεροι θα το έχετε ξανακούσει. Πολλά βεβαίως έχουν ειπωθεί και για τις πυραμίδες των Αρχαίων Αιγυπτίων, αλλά εδώ πέρα δεν μας ενδιαφέρει η αρχαιολογία ή ο μυστικισμός, αλλά η γεωμετρία: Η σχέση βέβαια μεταξύ γεωμετρίας και φυσικών δυνάμεων έχει ήδη θεωρηθεί από τον Einstein και τη γενική θεωρία της σχετικότητας, παρότι ο ίδιος δεν κατάφερε να ενοποιήσει όλες τις φυσικές δυνάμεις υπό αυτό το πρίσμα. Γιατί εκτός του ότι τα αποτελέσματα των συμβόλων είναι ψυχικά και όχι φυσικά φαινόμενα (αν μπορεί να γίνει αυτή η διάκριση) το

Αρχέτυπα- H καταγωγή των ανθρώπινων ιδεών

 

Ο Πλάτωνας έλεγε πως για κάθε ιδέα ή αντικείμενο στον ανθρώπινο κόσμο, υπάρχει και μία αντίστοιχη υπερβατική απεικόνιση στον κόσμο των ιδεών. Έτσι λοιπόν θα υπήρχε μία απεικόνιση σε εκείνο το μεταφυσικό κόσμο όχι μόνο για ένα καθημερινό αντικείμενο, μία καρέκλα π.χ., αλλά και για κάθε ιδέα, θα υπήρχε δηλαδή και ιδανική απεικόνιση της δικαιοσύνης, της ομορφιάς, της κακίας, κ.ο.κ. Με αυτήν τη συλλογιστική, ο Πλάτωνας σκόπευε να δείξει ότι μέσα στο σύμπαν υπάρχει μία αντικειμενική και ανώτερη κατάσταση μέσα από την οποία θα μπορούσε να περιγραφεί το Ιδανικό. Το Ιδανικό για τον Πλάτωνα ήταν και αυτό μια ιδέα, κάπου μέσα στον κόσμο των ιδεών.
Ο Jung αιώνες μετά, θα θεωρήσει την ύπαρξη αντικειμενικών υπερβατικών μορφών, από τις οποίες θα αποτελείται η ανθρώπινη ψυχή, και τις οποίες ονόμασε αρχέτυπα. Τ’ αρχέτυπα θα μπορούσαν να ‘συγκεντρωθούν’- εκφραστούν στον ανθρώπινο ψυχισμό με τη μορφή συμπλεγμάτων, τουλάχιστον σ’ ένα πρώτο, ψυχαναλυτικό, επίπεδο. Πάντως, σε ό,τι αφορά μια σύγκριση ανάμεσα στον Πλάτωνα και στον Jung, υπήρξε μεταξύ ίσως άλλων και μία σημαντική διαφοροποίηση, η οποία εν μέρει είχε ήδη γίνει από άλλους αρχαίους Έλληνες, όπως και από σύγχρονους ή λίγο προγενέστερους του Jung επιστήμονες. T’ αρχέτυπα, οι θεμελιώδεις αυτές οντότητες των ανθρώπινων ιδεών, δεν προϋπάρχουν των ανθρώπινων σκέψεων, αλλά δημιουργούνται κατά τη στιγμή της αλληλεπίδρασης της ανθρώπινης ψυχής (ατομικού ασυνείδητου) και της παγκόσμιας ψυχής (συλλογικό ασυνείδητο). Επομένως, τ’ αρχέτυπα είναι δευτερογενείς υπάρξεις, δεν προϋπάρχουν σε κάποιον κόσμο ‘αρχετυπικών ιδεών,’ αλλά αποκτούνε ‘σχήμα’ και συγκεκριμένη σημασία τη στιγμή της αλληλεπίδρασης με την ανθρώπινη ψυχή.
Μετά την εποχή του Jung υπήρξε και η τεκμηρίωση της σημαντικότερης ίσως (όπως πίστευε ο φυσικός Feynman) θεωρίας όλων των εποχών, της ατομικής θεωρίας. Τα πράγματα, όπως πίστευε και ο Δημόκριτος, αποτελούνται από ό,τι απλούστερο, τα άτομα. Άτομα, τα οποία ωστόσο στην πραγματικότητα κόβονται σε μικρότερα ‘άτομα’ και σε μία διαδικασία που ίσως και να μην τελειώνει ποτέ. Πάντως, σε κάθε περίπτωση μπορούμε πάντοτε να αναλύουμε το οποιοδήποτε αντικείμενο ή ‘σχέδιο σκέψης’ σε ολοένα και ‘μικρότερα και στρογγυλά’, μικροσκοπικά και παρατηρήσιμα σωματίδια. Πιθανώς, δηλαδή, ακόμη και οι Πλατωνικές ιδέες ή τ’ αρχέτυπα του Jung, αποτελούνται από κάποιας μορφής ‘σωματίδια’ ή ‘ενεργειακές διακυμάνσεις’ και υπάρχουν ως κάποιου είδους καταστάσεις μέσα σε πεδία.
Ο φυσικός Pauli ασχολήθηκε εκτενώς με τ’ αρχέτυπα και είχε μάλιστα για μία μεγάλη περίοδο αλληλογραφία με τον Jung, αποτέλεσμα της οποίας ήταν και μία κοινή θέση διατυπωμένη από τους δύο επιστήμονες: Στον κόσμο υπάρχει η αιτιότητα στην οποία ανήκουν φαινόμενα τα οποία λαμβάνουν χώρα μέσω της σχέσης αιτίας- αποτελέσματος και η συγχρονικότητα, όρος που χρησιμοποιήθηκε από τον Jung, όπου φαινόμενα μπορούν να λάβουν χώρα ‘αναίτια’ και ταυτόχρονα σε διάφορα σημεία του χώρου.
O φυσικός Bohm από τη μεριά του πίστευε πως ολόκληρο το σύμπαν έχει τη μορφή ενός ολογράμματος και πως υπάρχει ένα είδος ‘υπόγειου’ κβαντικού πεδίου μέσα από το οποίο προκύπτουν τα φυσικά φαινόμενα με τη μορφή κυματικής συμβολής. Επίσης θεώρησε πως η ανθρώπινη συνείδηση δε βρίσκεται ‘έξω’ από το σύμπαν, αλλά ότι συμμετέχει ουσιαστικά και καταλυτικά στις φυσικές διαδικασίες. Βλέπουμε δηλαδή πως οι απόψεις του Bohm βρίσκονται πολύ κοντά στις απόψεις του Jung περί ενός συλλογικού ασυνείδητου. Υπάρχει δε και η ολογραφική αρχή, διατυπωμένη από τον Gerard Hooft, σύμφωνα με την οποία όλη η πληροφορία που βρίσκεται σε μια περιοχή του χώρου μπορεί να αναπαρασταθεί από μία θεωρία που αναφέρεται στα σύνορα εκείνης της περιοχής. Με άλλα λόγια, όλο το σύμπαν μπορεί να αναπαρασταθεί πάνω σ’ ένα δισδιάστατο κομμάτι χαρτί, όπως και τα άγνωστα ψυχικά φαινόμενα θα μπορούσαν να αποτυπωθούν πάνω στην ανθρώπινη ψυχή.
Ο ψυχίατρος και νευροφυσιολόγος Pribram την ίδια εποχή με τον Bohm διαπίστωσε πως κόβοντας μεγάλα τμήματα από τον εγκέφαλο ποντικιών, εκείνα δεν ξεχνούσαν πώς να

Το φίδι ως Αρχετυπικό σύμβολο στις Μυθολογίες των Λαών

 

«Γιατί παρασύρθηκες / στον παράδεισο του παλαιού σου φιδιού; Γιατί έρπεις μέσα στον εαυτό σου – μέσα σου;…/ Τώρα είσ’ ένας άρρωστος, / που πάσχει από το δηλητήριο του φιδιού, /εργάζεσαι σκυφτός / στο ίδιο σου το λαγούμι. /… / με χίλια βάρη σωρευμένα, /… / ένας γνώστης! / Ένας γνώστης του εαυτού του! / Ο σοφός Ζαρατούστρα!... /»

Φρίντριχ Νίτσε

 

Γεννήτορας της σοφίας και της γνώσης, απείκασμα του χθόνιου και του κακού ή αμφίσημο σύμβολο των συμπληρωματικών καταστάσεων της ύπαρξης; Το φίδι με την έρπουσα κίνησή του και τη σπειροειδή συστροφή του σώματός του αλλά κυρίως με την ικανότητά του να αλλάζει περιοδικά δέρμα, προκάλεσε την ανθρώπινη διάνοια, η οποία του έδωσε μία διαχρονική παρουσία στα μυθολογικά δρώμενα.

Σαν σύμβολο απεικόνισε αντιθετικές δυνάμεις: την αναγέννηση, την αρχέγονη ζωοδότειρα ορμή αλλά και τον θάνατο, το καλό και το κακό, το φως της γνώσης αλλά και το σκοτάδι της ασυνειδησίας.

Η παρούσα αναφορά ασφαλώς δεν δύναται να καλύψει ολόκληρο το φάσμα της συμβολικής φύσης του φιδιού ούτε και τη σχετική μυθολογία. Tο διαθέσιμο υλικό παρέχει ανεξάντλητα αποθέματα σε πληροφορίες. Εξάλλου, στην ερμηνευτική του συμβόλου οι απόψεις των μελετητών ποικίλουν και σε αρκετές περιπτώσεις αντιτίθενται μεταξύ τους, εμπεριέχοντας όρους και δεδομένα , που προέρχονται από διαφορετικούς γνωστικούς κλάδους.

Επιλέξαμε να παραθέσουμε τους πλέον αντιπροσωπευτικούς μύθους που αναφέρονται στο φίδι. Σε ότι αφορά την αρχαιοελληνική μυθολογία και τη βιβλική παράδοση δόθηκε πρόσθετη έμφαση στη ψυχολογική μετάφραση του συμβόλου του φιδιού, που επιχειρείται από θεωρητικά ρεύματα, τα οποία, κινούμενα πέρα από τα όρια της κλασικής ψυχολογίας, αναδεικνύουν τον συμβολισμό ως πεμπτουσία των μύθων και ως προϊόν της ψυχικής λειτουργίας1.

Το φίδι στο λυκαυγές του πολιτισμού

Η θεά με τα φίδια της μεσο-μινωικής Κρήτης, εικάζεται ότι παραπέμπει σε μια από τις μορφές που έπαιρνε η Μεγάλη Μητέρα στις λατρείες των παλαιο-ευρωπαϊκών πολιτισμών (Gimbutas, 2001) από τη Νεολιθική Περίοδο και μετά. Οι ποικίλες ζωομορφικές όψεις της μεγάλης δημιουργού υμνούν τον αέναο κύκλο της φύσης. Είναι η ζωοδότειρα και η τροφός. Η θεά της γέννησης, του θανάτου και της αναγέννησης. Το υβριδικό πλάσμα θεά-φίδι παρίστανε την ατέρμονη αλυσίδα της ζωής και εμφανίζεται ως η μία από τις δύο κυρίαρχες μορφές της θεάς μαζί με τη θεά-πουλί. Στα γυμνόστηθα αγάλματα από φαγεντιανή που την αναπαριστούν (Ναός της Κνωσού) τονίζονται τα στοιχεία της γονιμότητας ενώ φίδια τυλίγουν τα χέρια, το στήθος και το κεφάλι.

 

Οι δρόμοι της γνώσης.

 

Αναμφισβήτητα κομβικό σημείο στην αρχαία ελληνική σκέψη υπήρξε η εμφάνιση του Σωκράτη, καθώς για πρώτη φορά ο στοχασμός του ελληνικού πνεύματος στράφηκε από την παρατήρηση της φύσης στον εσωτερικό κόσμο του εξατομικευμένου ανθρώπου. Έκτοτε τρεις αλληλοεξαρτώμενοι δρόμοι προσφέρονται για την προσέγγιση της γνώσης, και την συγκρότηση ενός πολιτισμικού ρεύματος. Ο Πρώτος βασίζεται στην «εσωτερική φιλοσοφία» ή «μεταφυσική», ο δεύτερος στην επιστημονική θεωρία, και ο τρίτος στην «κοινωνική φιλοσοφία».

Ως «εσωτερική φιλοσοφία» ή «μεταφυσική», ορίζεται το σύνολο των αναπόδεικτων στις περισσότερες περιπτώσεις πεποιθήσεων (που οφείλεται ενίοτε και στην «μυστικιστική υπερβατική ενόραση», κάποιων ιδιαίτερα «πνευματικών» ανθρώπων), μιας κοινωνίας, για την φύση του ανθρώπου και του κόσμου, οι οποίες φαίνονται στα πλαίσια αυτής της κοινωνίας να είναι ορθές. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, υπάρχει η εξωτερική γνώση, που προσλαμβάνει ο άνθρωπος με τις αισθήσεις και τη λογική του, αλλά υπάρχει και η εσωτερική γνώση που δίνεται στον άνθρωπο με την «μύηση», όταν ωριμάζει ηθικά και νοητικά.

Ο άνθρωπος αποκτά την εσωτερική γνώση πολύ πιο δύσκολα, διότι για την κατάκτησή της, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η σταθερή ενατένιση της εσωτερικής ζωής, η υπέρβαση των αισθήσεων και ο απόλυτος έλεγχος του νου. Συνεπώς, σοφός είναι αυτός που έχει υπερβεί τον κόσμο των αισθήσεων και των επιθυμιών, επειδή γι’αυτόν ανασηκώθηκε το πέπλο της πλάνης και της λήθης, και αντίκρισε την αιώνια Αλήθεια.

Είναι αυτός που κατέκτησε την γνώση που αφορά στις εσωτερικές αιτίες των φαινομένων, στους παγκόσμιους νόμους, και στις εφαρμογές αυτών των νόμων, ως αιώνιες Σταθερές στη Φύση. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Πλάτωνας (πολιτεία , 518 b-d):

«Στο εσωτερικό της ψυχής του, καθένας έχει την ικανότητα να μαθαίνει και το όργανο που του επιτρέπει να αποκτά την μόρφωση είναι η ψυχή. Και, καθώς δεν μπορούμε να στρέψουμε το μάτι μας από το σκοτάδι στο φως, χωρίς να γυρίσουμε ταυτόχρονα όλο μας το σώμα, έτσι ακριβώς πρέπει με ολόκληρη την ψυχή να πραγματοποιηθεί η στροφή αυτού του οργάνου, ως τη στιγμή που θα είναι ικανό, στραμμένο προς το πραγματικό να σηκώσει το βάρος της ενατένισης εκείνου, που είναι το πιο φωτεινό μέσα στο πραγματικό. Εκείνου, που ονομάζομε

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ὁμιλία πρὸς τοὺς Γυμνασιόπαιδες στὴν Πνύκα

 

Παιδιά μου!

Εἰς τὸν τόπο τοῦτο, ὁποὺ ἐγὼ πατῶ σήμερα, ἐπατοῦσαν καὶ ἐδημηγοροῦσαν τὸν παλαιὸ καιρὸ ἄνδρες σοφοί, καὶ ἄνδρες μὲ τοὺς ὁποίους δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ συγκριθῶ καὶ οὔτε νὰ φθάσω τὰ ἴχνη των. Ἐγὼ ἐπιθυμοῦσα νὰ σᾶς ἰδῶ, παιδιά μου, εἰς τὴν μεγάλη δόξα τῶν προπατόρων μας, καὶ ἔρχομαι νὰ σᾶς εἰπῶ, ὅσα εἰς τὸν καιρὸ τοῦ ἀγῶνος καὶ πρὸ αὐτοῦ καὶ ὕστερα ἀπ᾿ αὐτὸν ὁ ἴδιος ἐπαρατήρησα, καὶ ἀπ᾿ αὐτὰ νὰ κάμωμε συμπερασμοὺς καὶ διὰ τὴν μέλλουσαν εὐτυχίαν σας, μολονότι ὁ Θεὸς μόνος ἠξεύρει τὰ μέλλοντα. Καὶ διὰ τοὺς παλαιοὺς Ἕλληνας, ὁποίας γνώσεις εἶχαν καὶ ποία δόξα καὶ τιμὴν ἔχαιραν κοντὰ εἰς τὰ ἄλλα ἔθνη τοῦ καιροῦ των, ὁποίους ἥρωας, στρατηγούς, πολιτικοὺς εἶχαν, διὰ ταῦτα σας λέγουν καθ᾿ ἡμέραν οἱ διδάσκαλοί σας καὶ οἱ πεπαιδευμένοι μας. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἀρκετός. Σᾶς λέγω μόνον πὼς ἦταν σοφοί, καὶ ἀπὸ ἐδῶ ἐπῆραν καὶ ἐδανείσθησαν τὰ ἄλλα ἔθνη τὴν σοφίαν των.

Εἰς τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον κατοικοῦμε, ἐκατοικοῦσαν οἱ παλαιοὶ Ἕλληνες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους καὶ ἡμεῖς καταγόμεθα καὶ ἐλάβαμε τὸ ὄνομα τοῦτο. Αὐτοὶ διέφεραν ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν θρησκείαν, διότι ἐπροσκυνοῦσαν τὲς πέτρες καὶ τὰ ξύλα. Ἀφοῦ ὕστερα ἦλθε στὸν κόσμο ὁ Χριστός, οἱ λαοὶ ὅλοι ἐπίστευσαν εἰς τὸ Εὐαγγέλιό του, καὶ ἔπαυσαν νὰ λατρεύουν τὰ εἴδωλα. Δὲν ἐπῆρε μαζί του οὔτε σοφοὺς οὔτε προκομμένους, ἀλλ᾿ ἁπλοὺς ἀνθρώπους, χωρικοὺς καὶ ψαράδες, καὶ μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἔμαθαν ὅλες τὲς γλῶσσες τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι, μολονότι ὅπου καὶ ἂν ἔβρισκαν ἐναντιότητες καὶ οἱ βασιλεῖς καὶ οἱ τύραννοι τοὺς κατέτρεχαν, δὲν ἠμπόρεσε κανένας νὰ τοὺς κάμῃ τίποτα. Αὐτοὶ ἐστερέωσαν τὴν πίστιν.

Οἱ παλαιοὶ Ἕλληνες, οἱ πρόγονοί μας, ἔπεσαν εἰς τὴν διχόνοια καὶ ἐτρώγονταν μεταξύ τους, καὶ ἔτσι ἔλαβαν καιρὸ πρῶτα οἱ Ῥωμαῖοι, ἔπειτα ἄλλοι βάρβαροι καὶ τοὺς ὑπόταξαν. Ὕστερα ἦλθαν οἱ Μουσουλμάνοι καὶ ἔκαμαν ὅ,τι ἠμποροῦσαν, διὰ νὰ ἀλλάξη ὁ λαὸς τὴν πίστιν του. Ἔκοψαν γλῶσσες εἰς πολλοὺς ἀνθρώπους, ἀλλ᾿ ἐστάθη ἀδύνατο νὰ τὸ κατορθώσουν. Τὸν ἕνα ἔκοπταν, ὁ ἄλλος τὸ σταυρό

Το Ομηρικό Ζήτημα

 

Το λεγόμενο «ομηρικό ζήτημα» προέκυψε για πρώτη φορά τον 3ο και τον 2ο π.Χ. αιώνα και αφορούσε το ερώτημα αν ο ίδιος ποιητής έγραψε και την Ιλιάδα και την Οδύσσεια ή αν τα δύο έπη έχουν διαφορετικούς δημιουργούς.

Οι πρώτοι «χωρίζοντες» (που υποστηρίζουν, δηλαδή, ότι δυο διαφορετικοί ποιητές έγραψαν την Ιλιάδα και την Οδύσσεια) ήταν ο Ελλάνικος και ο Ξένωνας.

Πολύ αργότερα, τον 17ο μ.Χ. αιώνα, ξεσπά (αρχικά στην Ιταλία, στη συνέχεια στη Γαλλία και στην Αγγλία) η περίφημη «μάχη των βιβλίων», που αφορά το ερώτημα «αν οι νεότεροι συγγραφείς είναι ανώτεροι από τους αρχαίους» και συγκλονίζει την Ευρώπη μέχρι και τα τέλη του 18ου αιώνα.

Στα πλαίσια αυτής της «μάχης» ξανατίθεται και το «ομηρικό ζήτημα». Το 1795 ο φιλόλογος και πανεπιστημιακός δάσκαλος Friedrich August Wolf δημοσιεύει μια μελέτη του με τον τίτλο «Προλεγόμενα στον Όμηρο», η οποία δίνει την αφορμή για μια επιστημονική διαμάχη που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Οι φιλόλογοι που ασχολούνται με τον Όμηρο χωρίζονται από τότε σε δύο μεγάλες κατηγορίες: στους αναλυτικούς και στους ενωτικούς.

Οι αναλυτικοί υποστηρίζουν ότι τα ομηρικά έπη δεν συντέθηκαν έτσι όπως τα ξέρουμε από την αρχή, αλλά είτε αποτελούν συρραφή πολλών μικρότερων επών είτε προήλθαν από απανωτές προσθήκες σε έναν αρχικό επικό πυρήνα.

Έτσι, αναλύουν τα δύο έπη, προσπαθώντας να βρουν όχι μόνο την αρχική τους μορφή, αλλά και τις προσθήκες που έγιναν κατά το πέρασμα των χρόνων.

Οι αναλυτικοί προσπαθούν να αποδείξουν την άποψή τους προβάλλοντας τα εξής επιχειρήματα:

α) Την εποχή της σύνθεσης των δύο επών οι Έλληνες δεν γνωρίζουν τη γραφή. Η πρώτη καταγραφή της Ιλιάδας και της Οδύσσειας γίνεται αργότερα από τον Πεισίστρατο.

β) Σ' έναν προφορικό πολιτισμό, δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι που να μπορούν να απομνημονεύσουν 12.000 στίχους. Μόνο μικρά ποιήματα μπορούν να συντεθούν από μνήμης.

γ) Οι ανωμαλίες και οι αντιφάσεις που παρατηρούμε στην Ιλιάδα και στην Οδύσσεια αποδεικνύουν ότι τα δύο έπη προέκυψαν από την ένωση πολλών μικρότερων ποιημάτων, τα οποία συνέθεσαν πολλοί (ή τουλάχιστον δύο) διαφορετικοί ποιητές και σε διαφορετικές

Η ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΗ

 

O προβληματισμός πάνω στο ζήτημα του θανάτου και «της ζωής μετά» επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων που μέσω του μύθου, της θρησκείας και της φιλοσοφίας προσπάθησαν να δώσουν απαντήσεις σε μεγάλα ερωτήματα όπως στο πώς ορίζεται η έννοια της ψυχής. Η ανάγκη της εμβάθυνσης στο ερώτημα αυτό αποτέλεσε το υπόβαθρο για τη μελέτη και την ερμηνεία της ψυχής από τους προ-φιλοσοφικούς ακόμη χρόνους.
Όπως είδαμε μέσα από τις Ομηρικές περιγραφές που πηγάζουν από τις αντιλήψεις της προομηρικής εποχής, η ψυχή εμφανίζεται άλλοτε να μεταβαίνει στον Άδη και να περιφέρεται χωρίς υλική υπόσταση και μνήμη και άλλοτε κάτω από την εύνοια των Θεών να οδηγείται στα Ηλύσια Πεδία και να γεύεται χρυσούς καρπούς.
Συνεχίζοντας με τη φιλοσοφική προσέγγιση του θέματος αναφερθήκαμε στην Πλατωνική άποψη για την αθανασία της ψυχής και το εσωτερικό ταξίδι της προς την τελείωσή της, σκέψη που στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό πάνω σε προϋπάρχουσες φιλοσοφικές θεωρίες της προσωκρατικής περιόδου με τις οποίες θα ασχοληθούμε σήμερα.

Κατά τους προσωκρατικούς ακόμη χρόνους ο όρος «ψυχή» χρησιμοποιήθηκε με την έννοια της ζωής. Σύμφωνα με την αντίληψη αυτή ότι είναι ζωντανό έχει ψυχή επειδή μπορεί να αναπτύξει κάποια δύναμη.

Οι Μιλήσιοι φιλόσοφοι, με κορυφαίο εκπρόσωπο τους το Θαλή, είναι οι πρώτοι των προσωκρατικών που σύνδεσαν την ψυχή με το φυσικό κόσμο. Ο Θαλής που θεωρούσε πως αίτιο της δημιουργίας των πάντων είναι το νερό, υποστήριξε πως όλα τα πράγματα ακόμη και αυτά που θεωρούνται άψυχα, έχουν ψυχή. Συνεπώς για εκείνον όλη η ύλη είναι

Ο ΜΑΡΤΙΟΣ

 

Ο Μάρτιος ήταν ο πρώτος μήνας των Ρωμαίων επειδή με αυτόν αρχίζει η άνοιξη και η φύση ανασταίνεται. Σύμφωνα με την παράδοση, καθιερώθηκε από το μυθικό Ρωμύλο προς τιμήν του πατέρα του και γενάρχη των Ρωμαίων, θεού του πολέμου Mars, του Άρη.
Στη γιορτή αυτή οι Ρωμαίες δεσποινίδες περιποιούνταν τις υπηρέτριές τους. Την ίδια μέρα γιόρταζαν και τα γενέθλια του Θεού Άρη. Στις 24 τιμούσαν τη μεγάλη θεά Κυβέλη με οργιαστικές τελετουργίες κατα τις οποίες οι ιερείς της θεάς, οι επονομαζόμενοι Γάλλοι, αυτοευνουχίζονταν. Στις 25 γιορτάζονταν τα Λιμπεράλια, προς τιμήν του Διονύσου. Στη γιορτή αυτή οι νέοι που είχαν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους παραλάμβαναν την ανδρική τήβεννο και εισέρχονταν στην ανδρική ηλικία..

Στην αρχαία Αθήνα Ο Μάρτιος αντιστοιχούσε στον Ανθεστηρίωνα και οι κάτοικοι της Αττικής γιόρταζαν τα Διάσια, αφιερωμένα, στο μειλίχιο Δία. Πρόσφεραν αναίμακτες και αιματηρές θυσίες και έκαναν δώρα στα παιδιά.
Στη Δήλο αυτή την εποχή γιόρταζαν τα Δήλια, προς τιμήν του Απόλλωνος και οι Αθηναίοι έστελναν εκεί αντιπροσωπεία και αθλητές για να πάρουν μέρος στους αγώνες που οργανώνονταν εκεί.
Αλλά η μεγαλύτερη γιορτή ηταν τα εν άστει Διονύσια, προς τιμήν του Διονύσου, στη διάρκεια των οποίων ετελούντο και δραματικοί αγώνες με τραγωδίες και κωμωδίες που παρουσιάζονταν στο θέατρο του θεού, στη νότια κλιτύ του βράχου της Ακρόπολης.

Ο "ΜΑΡΤΗΣ"

Ο «Μάρτης» ή «Μαρτιά» είναι ένα παμπάλαιο έθιμο εξαπλωμένο σε όλα τα βαλκάνια, λόγω της υιοθέτησής του από τους Βυζαντινούς, οι οποίοι και το διατήρησαν. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, επειδή οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων συνήθιζαν να δένουν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.
Κατά τις ηλιόλουστες ημέρες του Μαρτίου που ακολουθούσαν τα κρύα του χειμώνα, τα παιδιά έβγαιναν από τα σπίτια και έπεζαν έξω στις αυλές. Οι μητέρες, για να τα προφυλάξουν από τις ακτίνες του μαρτιάτικου ήλιου που θεωρούνται επικίνδυνες, έφτιαχναν και φορούσαν στο χέρι ή στο πόδι των παιδιών τον "Μάρτη", ένα κορδόνι από λευκό και κόκκινο νήμα.